جوز هندی، ادویه ی شیک و خوش طعم شرقی ها

خانم ژینوس هاشم پور-دکترای گیاهان دارویی

جوز هندی Myristica fragrais

جوزهندی یا جوزبویا نوعی ادویه است. درختی است معطر دو پایه به ارتفاع ۸ تا ۱۰متر دارای برگ‌های دائمی که به صورت وحشی در جزایر می‌روید. دانه‌ی تخم‌مرغی شکل و پهن است به طول ۲ تا ۳ سانتی‌متر، محکم، گوشتی مایل به سفید و رگه‌های قرمز قهوه‌ای در جهت عرضی، وقتی تازه است قرمز روشن، بیشتر شاخه‌های شکننده در زمان خشک شدن قهوه‌ای- مایل به زرد است. این گیاه در ایران نمی‌روید اما دانه‌ای آن به منظور دارویی وارد می‌شود.

مصارف و کاربرد:

۱) فیبرغذایی

فیبرهای مغذی برای سلامتی انسان مهم است. فیبر به کنترل کلسترول و قندخون کمک می‌کند.

رژیم غذایی سرشار از فیبر خطر بیماری‌های مزمن از جمله دیابت نوع ۲ و بیماری ۲ قطبی و عروقی را کاهش می‌دهد. احتمال یبوست را کاهش می‌دهد. هر ۲ قاشق غذاخوری دانه جوز هندی آسیاب شده حدودا ۳ گرم فیبر دارد.

۲) کمک به خواب آرام

اگر در هنگام خوابیدن، دیر به خواب می‌روید، یک فنجان شیر داغ با جوزهندی مخلوط کرده و میل کنید می‌توانید جوز هندی را در شیر رنده کنید. شیر حاوی اسید آمینه و تریپتوفان است که به سروتونین برای ایجاد خواب در بدن تبدیل می‌شود. جوز هندی موجب می‌شود که اثر سروتونین در بدن به مدت طولانی بماند و به داشتن خوابی آرام کمک کند.

۳) خاصیت ضد سرطانی

این ادویه گرم حاوی مواد شیمیایی است که با رشد سرطان مقابله می‌کند. این ترکیبات موجب ترکیبات با رشد سلول‌های لوکمی (نوعی سرطان خون) مقابله می‌کند همچنین جوز هندی مرگ سلول‌های سرطان مغز را افزایش می‌دهد.

۴) مسکن دندان‌درد

روغن جوزهندی مانند روغن دانه میخک سالیان سال برای درمان دندان‌درد و درد لثه مصرف می‌شده است. سارا اسنو، نویسنده کتاب «زندگی تازه» در این‌باره می‌گوید: «سعی کنید یک یا دو قطره از روغن جوزهندی را روی لثه بمالید. روغن جوزهندی را می‌توانید از عطاری‌ها تهیه کنید. فایده دیگر روغن جوزهندی در تحقیقات نشان داده شده است که ترکیبات روغن جوزهندی به مبارزه باکتری‌های دهان و دندانی می‌رود که موجب ایجاد حفره در دندان می‌شوند.

– درمان جوش‌های چرکی با جوزهندی

مقداری جوزهندی را با شیر ترکیب کنید تا به شکل خمیر درآید. این خمیر را روی قسمت‌های جوش‌دار پوست قرار دهید. پس از چند دقیقه خمیر را با آب ولرم شست‌وشو دهید. چراکه، جوزهندی خاصیت ضدالتهابی دارد که همراه با شیر پوستی شاداب و لطیف به شما هدیه می‌دهد.

– ماسک جوزهندی برای جوش و آکنه

۱ قاشق چای‌خوری عسل

۱ قاشق چای‌خوری آبلیموی تازه

یک دوم قاشق چای‌خوری دارچین

یک دوم قاشق چای‌خوری جوز

مواد فوق را مخلوط کنید و به صورت ماسک تا ۱۰دقیقه استفاده کرده، آبکشی شود و پس از آن از یک کرم مرطوب کننده استفاده کنید.

– عوارض مصرف جوزهندی: با وجود خواص با ارزش جوزهندی، مصرف زیاد آن سبب ایجاد مشکل در بخش کنترل احساسات در مغز شده و پس از مصرف بیش از حد، احساس نشاط به همراه سستی و رخوت در انسان به وجود می‌آورد که شبیه نوعی مسمومیت است. جوز هندی همچنین می‌تواند باعث سقط جنین خود به خود می‌شود. تب و خشکی زدن از عوارض دیگر مصرف زیاد این گیاه است. تپش قلب اغلب پس از مصرف زیاد جوز هندی اتفاق می‌افتد و باعث سرخ شدن پوست نیز می‌شود. توهم و احساس وحشت نیز از عوارض جانبی زیاد جوزهندی است. در این شرایط حتما باید زیر نظر پزشک مراقبت شود.