طناب‌های سبز و آبی، شایع‌ترین بیماری عروقی

طناب‌های سبز و آبی، شایع‌ترین بیماری عروقی

۲۰ اسفند ۱۳۹۷

بیماری واریس و راه‌های مواجهه با آن در طب‌سنتی

انسیه میرسپاه- مشاور و درمانگر طب سنتی

در این شماره قصد داریم واریس، یکی دیگر از بیماری‌هایی که تقریبا غریب به اتفاق‌مان از نزدیک مشاهده کرده‌ایم یا با آن دست به گریبان هستیم، را مورد بررسی قرار داده و راه‌های درمان در طب سنتی را ارائه دهیم.

واریس چیست؟

بیماری که طی آن دیواره‌ی وریدها دچار تورم و برآمدگی پیاز مانند می‌شوند. این مشکل به طور عمده در دیواره‌ی وریدهای قسمت تهتانی ساق پا دیده می‌شوند. وریدهای واریس معمولا به صورت طناب‌هایی برجسته و آبی رنگ درست در زیر پوست دیده می‌شوند. در هر قسمتی از بدن می‌توان این وریدها را دید. اما بیشتر پاها درگیر می‌شوند. مشکل واریس نسبتا شایع است و بسیاری از افراد در خانواده این مشکل را دارند. احتمال بروز واریس درزنان دوبرابر مردان است.

واریس، شایع‌ترین بیماری عروقی انسان است که حدود ۲۰-۱۰ درصد جمعیت کشور به آن مبتلا هستند.

اغلب زنان باردار و مسن درگیر بیماری واریس هستند؛ زیرا آن‌ها دوره‌ای از تغییرات هورمونی را تجربه می‌کنند و تعادل هورمون‌های بدن‌شان با تغییرات به‌هم‌ می‌خورد. با پا به‌سن‌گذاشتن (زن و مرد)، فرد بیشتر دچار التهاب می‌شود و رگ‌ها به‌دلیل گشاد‌شدن در زمان التهاب، به‌مرور زمان، حالت طبیعی و ارتجاعی خود را از دست می‌دهند.

خونی که رگ‌های واریسی حمل می‌کنند، فاقد اکسیژن است و به ‌همین ‌دلیل، این رگ‌ها به رنگ آبی هستند. رگ‌های واریسی بیشتر پاها را درگیر می‌کنند (مخصوصا ران و ماهیچه‌ی ساق پا)، ولی از آن‌جایی‌که سیاهرگ‌های کل بدن می‌توانند واریسی شوند، در دیگر اندام‌ها مانند صورت، پوست شکم و پشت کمر نیز آن‌ها را می‌بینیم.

نکته‌ای که ذهن متخصصان و همچنین عموم مردم را درگیر کرده، این است که چه افرادی به واریس مبتلا می‌شوند؟ طبق بررسی متخصصان نرخ ابتلا به واریس در افراد زیر بیشتر است:

* افرادی که بالای ۴۰ سال دارند.  

* افرادی که شغل آن‌ها ایجاب می‌کند چندین ساعت در حالت نشسته یا ایستاده قرار بگیرند. در این‌حالت، خون در پاها جمع شده، سرعت گردش خون نیز در رگ‌ها کم می‌شود.  

* افرادی که تحرک بدنی کمی دارند و ترجیح می‌دهند یک‌جا بنشینند.  

* افرادی که به‌علت پیروی از رژیم غذایی غیرمغذی، ورزش‌نکردن، آسیب‌دیدن از ناحیه‌ی دست‌وپا، عدم تعادل هورمون‌های بدن و درمعرض استرس شدید‌ بودن، گردش خون ضعیفی دارند و دچار التهاب شدیدی شده‌اند.  

* زنان باردار یا زنانی که به‌تازگی وضع حمل کرده‌اند. زنانی که قرص ضدبارداری مصرف می‌کنند و زنانی که به دوران یائسگی خود نزدیک می‌شوند.  

* نوجوانانی که در دوران بلوغ هستند.  

* افرادی که بین اعضای خانواده‌ی خود سابقه‌ی واریس دارند.  

* افرادی که پوست روشن دارند و در‌ معرض تابش شدید آفتاب قرار گرفته‌اند و پوست‌شان آسیب دیده است.

پیشرفت بیماری تنها مسئله‌ای نیست که افراد مبتلا به واریس، باید با آن رو‌به‌رو شوند. عوارضی مانند خستگی، درد عضلانی و سنگینی دست‌وپا نیز آن‌ها را آزار می‌دهد.

احتمال ابتلای زنان به واریس دست‌ِکم دو برابر بیشتر از مردان است؛ ولی بهتر است بدانید سن و نژاد در این موضوع موثر نیست. افرادی که پوست روشنی دارند بیشتر از ابتلا به واریس شکایت می‌کنند؛ زیرا رگ‌های واریسی در پوست آن‌ها بیشتر به چشم می‌آیند؛ همچنین این امر در زیبایی بدن آن‌ها نیز تأثیر بیشتری دارد.

علت بروز واریس چیست؟

هر شرایطی که باعث فشار بیش از حد روی پاها یا شکم شود منجر به واریس می‌شود.

شایع‌ترین فشار زمان بارداری، در افراد چاق و در افرادی که طولانی مدت می ایستند، وجود دارد. یبوست مزمن و در بعضی موارد نادر، تومورها هم می‌توانند باعث واریس شوند.

ماندن در حالت ساکن احتمال واریس را زیاد می‌کند؛ زیرا عضلات در حالتی که فرد بی‌حرکت است، به پمپ کردن خون کمک نمی‌کنند. با بالا رفتن سن وریدها ضعیف‌تر شده و احتمال واریس بیشتر می‌شود.

چرا باید نگران رگ‌های واریسی باشیم؟

رگ‌های واریسی در بیشتر موارد بدون علائم آزاردهنده هستند و مردم آن‌ها را به چشم یک مشکل زیبایی می‌بینند. مقدار خونی که در رگ‌های واریسی تجمع می‌یابد، اندک است و بیشتر حجم خون به قلب بر‌می‌گردد، ولی با این اوصاف، داشتن واریس برای شما نوعی هشدار است که بدانید گردش خون شما مشکل دارد.

در بعضی موارد، رگ‌های واریسی پاره می‌شوند و مشکلاتی از قبیل زخم‌های روباز پوستی و تورم را به‌وجود می‌آورند. زمانی‌که واریس با درد همراه باشد، فرد در ساق و پاها دچار درد عضلانی و ورم می‌شود. این علائم دردناک خواب راحت را از فرد سلب می‌کند و در نتیجه کار، ورزش و پیاده‌روی عادی را برای او مشکل می‌کند.

برخی افراد و به‌ویژه خانم‌های باردار علائمی مانند احساس سنگینی و پر‌بودن در پاها، بی‌قراری، خستگی، گرفتگی عضلات، زخم‌های پوستی و خارش را تجربه می‌کنند. در رگ‌های واریسی ممکن است لخته‌ی خون شکل بگیرد و در این حالت شخص فورا باید تحت درمان قرار گیرد.

چه غذاهایی مفید هستند؟

اولین گام، در بهبود این بیماری برطرف کردن یبوست است. یبوست فشار وارد بر سیاهرگ‌های ساق پا را افزایش می‌دهد و منجر به تشکیل واریس می‌شود. رژیم غذایی غنی از فیبر سبب کاهش یبوست و پیشگیری از بروز واریس می‌شود.

برای حجیم کردن مدفوع و پیشگیری از یبوست مصرف غلات سبوس‌دار در صبحانه، نان سبوسدار، پاستا و برنج قهوه‌ای توصیه می‌شود. (البته همراه مصلحات).

سبزیجات دارای برگ سبز و انواع کلم به وسیله‌ی تامین فیبر نامحلول به ویژه در طول دوران بارداری اهمیت دارد. چرا که در این زمان، سطوح بالای هورمون پروژسترون سبب آهسته کردن انقباضات روده‌ی بزرگ می‌شود و احتمال بروز یبوست را افزایش می‌دهد.

راه‌های پیشگیری

۱) در هنگام نشستن پاهای خود را روی هم نیندازید.

۲) به طور منظم ورزش کنید. پیاده‌روی به جریان خون در پاها از طریق ایجاد انقباض عضلانی و قدرت وریدی کمک می‌کند.

۳) وزن خود را کم کنید.

۴) از ایستادن طولانی مدت اجتناب کنید. اگر شغل شما ایجاب می‌کند که مدت زمان طولانی سرپا بایستید وزن خود را به طور مرتب هر چند دقیقه یکبار از یک پا برروی پای دیگر بیندازید.

۵) هرگز لباس‌های تنگ که نواحی کشاله‌ی ران، مچ دست و پاها را فشار می‌دهد، نپوشید.

۶) از غذاهای پر الیاف مانند نان و غلات کامل، میوه و سبزی تازه و سبوس غلات استفاده کنید. پیشگیری از یبوست مانع از فشار بر روی رگ‌ها می‌شود.

۷) در حال استراحت پاهای خود را بالا قرار دهید.

۸) در رانندگی‌های طولانی مدت، هر ۴۵ دقیقه توقف کنید و کمی راه بروید.

۹) پس از حمام، آب سرد به پاها بریزید. این کار از واریس پا جلوگیری می‌کند.

۱۰) هنگام شب دو بالشت زیر پاها قرار دهید و همچنین بالشت کوچکی زیر سر باشد.

۱۱) پاها را با روغن بادام تلخ یا زیتون ماساژ دهید.

نکته‌ی مهم: مخلوط رقیق شده‌ی روغن را روی قسمت کوچکی از پوست آزمایش کنید تا در صورت داشتن حساسیت مشخص شود. اگر پوست شما واکنش بدی نداشته باشد، استفاده از آن در نواحی بزرگتر پوست خطری ندارد. اگر پس از استفاده از روغن‌های طبیعی علائم واکنش آلرژیک را داشتید، از مصرف آن خودداری کرده و با پزشک خود تماس بگیرید.

اگر باردار هستید یا در دوران شیردهی قرار دارید، نباید بدون نظارت پزشک یا متخصص پوست از این روغن‌ها استفاده کنید. تمام درد و تورم پاهای خود را ناشی از رگ‌های واریسی ندانید. مشکلات جدی دیگر مانند لخته شدن خون که حتی گاهی زندگی را تهدید می کند، ممکن است علائم مشابهی را ایجاد کنند.

در یکی دیگر از درمان‌ها در طب‌سنتی ابتدا با رعایت رژیم غذایی و پاکسازی‌ها (به وسیله‌ی خاکشیر) انجام شده و سپس تحت نظر طبیب سنتی اقدام به زالو درمانی می‌کنیم.