زیاد آب ننوشید!

زیاد آب ننوشید!

دکتر حلیمه اکبرزاده

 

آب یخ مزایا و معایب

سلول‌های بدن برای سالم ماندن نیاز دارند که فضای اطراف آن‌ها بدون سموم باشد که این فضا همان مایع میان‌بافتی است. این مایع میان‌بافتی و غذایی که به سلول‌ها می‌رسد در طب سنتی «رطوبات ثانویه» نامیده می‌شود؛ اگر فضای اطراف سلول‌ها تمیز نباشد؛ یعنی، سموم و فضولات غذایی به خوبی دفع نشود، سلول‌ها نمی‌توانند به درستی کار کنند و غذای آن‌ها هم آلوده و سمی می‌شود. هضم، نوعی تغییر و استحاله است؛ بنابراین، وقتی که در طب سنتی چهار هضم در نظر می‌گیرند منظور تغییراتی است که در خوراکی‌ها رخ می‌دهد.

هضم اول در معده و دستگاه گوارش رخ می‌دهد تا غذا را برای جذب توسط کبد آماده کند. هضم دوم به بعد که در کبد، عروق و اعضاء رخ می‌دهد که امروزه، تحت عنوان متابولیسم شناخته می‌شود؛ یعنی، تغییراتی بیوشیمیایی در حد مولکول‌هاست؛ به طور مثال، نشاسته به قندهای ساده شکسته می‌شود.

آب همراه غذا موجب هضم نخواهد شد، اما مستلزم هضم و مکانیسم بدن مصرف آب است و البته این نکته که چه آبی و چگونه مصرف شود از مهم‌ترین عوامل است.

آب سرد باعث تسکین عطش می‌شود و آن را برطرف می‌کند. از خصوصیات آب سرد تقویت معده، افزایش اشتها، زیبا شدن رنگ چهره، دفع بخارات و رطوبت بخشی بدن است، ولی مصرف زیاد آب سرد هم مشکل ایجاد می‌کند که مصرف بیش از حد آب سرد سوءمزاج سرد را بروز می‌دهد و اعصاب دچار اختلال می‌شود. آب جوشیده سرد شده نفخ کمتری ایجاد می‌کند، ولی بهتر است که گرم مزاج‌ها آن را مصرف نکنند.

آب حاصل از آب شدن برف و یخ مضر و بهتر است که برای سرد کردن آب، یخ داخل آب ریخته نشود و یخ درون ظرفی باشد و ظرف آب در تماس با یخ  قرا گیرد تا یخ با آب مخلوط نشود.

 

دلایل ضرر داشتن مصرف آب سرد از نظر طب سنتی

نوشیدن مداوم آب سرد، مزاج معده و اعضای مجاور مثل کبد را به سمت سردی می‌برد و باعث بروز بیماری می‌شود؛ بیماری نوعی خروج از اعتدال است. یکی از علل مهم بروز بیماری‌ها، تجمع سموم در اطراف سلول‌هاست که علاوه بر برهم زدن تعادل عضوی مانع تغذیه مناسب سلول‌ها می‌شود و از عملکرد صحیح عضو جلوگیری می‌کند.

مصرف آب همراه یخ به اعصاب بدن آسیب می‌رساند

بهترین روش سرد کردن آب این است که یخ را در ظرفی بگذارید، و آن ظرف را در آب قرار دهید. از انداختن یخ درون آب برای خنک شدن آب باید بپرهیزید.

یخ انداختن داخل آب برای سرد کردن آب، در اصل جمع میان دو آب مختلف است و به گفته‌ی متخصصان طب سنتی آب گداخته یخ، برف و تگرگ مضر اعصاب، اعضای تنفس و سیستم گوارش است، زیرا مکث آن‌ها در اعضا نسبت به آب بیشتر است.

آب گرم هم در کل برای هضم مضر است و آب گرم برای درمان بیماری‌ها استفاده می‌شود. مصرف بیش از حد آب گرم موجب زردی رنگ چهره، ضعف و لاغری می‌شود و چربی بدن را کم می‌کند. همچنین، ورم کبد، طحال و کم اشتهایی به وجود می‌آورد و فرد را مستعد بیماری می‌کند.

آب گرم عطش را نیز تسکین نمی‌دهد. استعمال آب ولرم و گرم فقط در صورتی است که بخواهیم درمان کنیم در غیر این صورت نوشیدن آب گرم و ولرم توصیه نمی‌شود.

نوشیدن آب داغ برای مبتلایان به صرع مناسب است.

آب ولرم برای ایجاد قی یا استفراغ مفید است. وقتی داروی قی‌آور نباشد از آب ولرم استفاده می‌کنند. البته باید اشاره کرد آب گرم برای پاکسازی معده مفید است، همچنین عطش کاذب را برطرف می‌کند و برای درمان سرفه نیز مفید است.

در کل مصرف آب گرم مناسب نیست و بهتر است آب سرد استفاده شود که عطش را کاهش ‌دهد. آب داغ هم برای درمان بعضی بیماری مانند صرع، سرماخوردگی‌ها و رفع ورم گلو، برخی از سردردها و رفع درد چشم مناسب است.

حکمای قدیم با اینکه میکروسکوپ نداشتند و تغییرات شیمیایی در این حد را نمی‌دانستند، اما به مراحل مختلف تغییرات مواد غذایی آشنا بودند. در صورت نقصان عملکرد سلول‌های هر عضو عملکرد آن عضو دچار اختلال می‌شود، چون سلول واحد ساختمانی هر عضو است؛ به طور مثال، تیروئید از ترشح کافی  هورمون سر باز می‌زند یا ترشح اسید و آنزیم‌های معده دچار اختلال می‌شود این اختلال؛ یعنی، همان بروز بیماری است.

هنگام افطار و شدت سرفه یکی دو فنجان آب گرم مُسکن عطش است و شدت سرفه را کاهش می‌دهد. همچنین، آب را به یک نفس و سرعت تمام نباید نوشید و حداقل به سه نفس باید مصرف کرد.

بخار نفس نباید به آب برسد، به طرف آب نباید فُوت کرد و در حالت خوابیده به هر نحوی که باشد و در حالت خمیده و انحراف گردن آب نوشیده نشود. همچنین، خوابیدن سریع بعد از آشامیدن مضر است.

از آشامیدن آب از ظرف سَرتنگ پرهیز شود تا آنچه در آن است مشخص شود. آب را از راه دور در دهان ریختن مضر است، زیرا خطر وارد شدن به ریه و امراض آن وجود دارد. همچنین، نباید دهان را در ظرف آب کرد و نوشید، بلکه باید لب را بر ظرف گذاشت.

بهترین ظرف برای مصرف آب ظرف چینی و سفال است. آشامیدن آب در ظرف قلعی به سرعت باعث تسکین عطش می‌شود و بعد از آن ظرف روئین است. همچنین، آشامیدن آب در ظرف طلا و نقره هر چند مقوی قلب است، اما باعث خفقان (گرفتگی و تپش) (مصرف آب در ظرف طلا و نقره حرام است) است و آشامیدن آب در ظرف مس قلعی نشده موجب بروز جذام می‌شود.

آب ولرم برای ایجاد قی یا استفراغ مفید است. وقتی دارویی قی‌آور نباشد از آب ولرم استفاده می‌کنند. البته باید اشاره کرد آب گرم برای پاکسازی معده مفید است. همچنین، عطش کاذب را برطرف می‌کند و برای درمان سرف نیز مفید است.

نوشیدن بیش از نیاز آب، بدن را دچار مشکلاتی می‌کند مانند کاهش حرارت غریزی در همه اعضا، کاهش قوای چهارگانه که شامل قوه جاذبه، ماسکه، هاضمه و دافعه است؛ یعنی، قوه‌ای که مواد مورد نیاز را در اعضا جذب، نگهداری، هضم و دفع می‌کند و همه‌ی اعضا این قوا را دارند.

همچنین مصرف زیاد آب موجب ضعف در اعضای رییسه‌ی بدن شامل قلب، مغز و کبد، سستی اندام‌ها، سستی اعصاب، سستی معده و کبد و باعث ایجاد بیماری‌های دیگری مانند استسقا در طب سنتی، که مثل حالت آب آوردن شکم است می‌شود. علاوه بر این، باعث هضم سریع غذا، خروج سریع غذا از معده و سوءهاضمه و موجب تغییر رنگ چهره و تیرگی چهره می‌شود.

نوشیدن بیش از حد آب موجب فراموشی می‌شود و می‌توان گفت که توصیه‌ی طب جدید به مصرف زیاد آب صحیح نیست و به بدن مضراتی را وارد می‌کند.

در مورد انواع آب‌ها، بهترین آبی که طب سنتی به آن اعتقاد دارد، آبی است که خنک، شیرین، صاف، خالص، بدون بو باشد و به سرعت سرما و گرما را به خود بگیرد. علاوه بر این، لطیف باشد که این لطافت در هضم غذا بسیار موثر است. این آب باعث تقویت هضم و اشتها می‌شود و از نفخ و دل درد و سنگینی جلوگیری می‌کند.

از جمله آب‌هایی که این خصوصیات را دارند، آب باران بهاری و آب چشمه‌های روان است. هر آبی که این خصوصیات را نداشته باشد از نظر طب سنتی نامناسب است. گاهی می‌توان این آب‌های نامناسب را با یکسری اصلاحاتی مناسب کرد؛ به طور مثال، آب را  با سرکه یا پیاز مخلوط کنیم.

از آب‌های مضر می‌توان به آب نیزارها، آب برنج زارها، آبی که زیر درخت رفته باشد و آب زمینی که تلخ و شور باشد مضر است. آبی که از آب شدن یخ و برف به دست آمده باشد برای اعصاب و احشای بدن مضر است.

آبی که در بیشه‌های انبوه باشد مضر است. آب‌های ترش مزه، آب‌های قلیایی، آب‌هایی که کلر، گوگرد و آهن دارند، مضر هستند و نباید برای شرب مصرف شوند.

طب سنتی اعتقاد دارد یکسری آب‌ها هستند مثل آب‌های زاج دار، آب آهن دار در برخی بیماری‌ها به عنوان درمان و دارو توصیه شده که مصرف شود البته با تجویز پزشک و نه خودسرانه.

و در پایان اشاره می‌شود به این سخن حکیم ادیب ابوعلی سینا که هر غذایی(خوردنی) کمش دارو متوسطش نیاز و زیادش مضر است.