کُنــدُر؛ معجزه اي براي اهل فراموشي

کُنــدُر؛ معجزه اي براي اهل فراموشي

مريم اشرفي؛ محقق طب سنتي

 

کندر گياهي دارويي است که از صمغ آن به عنوان خوشبو کننده استفاده مي‌شود. اين صمغ از زمان‌هاي بسيار قديم توسط درمانگران طب سنتي براي درمان بسياري از بيماري‌ها مورد استفاده بوده و امروزه نيز به ۳ صورت خوراکي، موضعي و بخور مصرف مي‌شود. به باور بسياري از مردم، مصرف کندر موجب افزايش حافظه و تقويت ضريب هوشي افراد مي‌شود. صمغ کندر را معمولا با اسفند دانه مي‌سوزانند. کندر مقوي قلب، حافظه، صاف شدن صدا و ضد خلط خوني است. طعم اين عصاره بسيار تلخ است‌. محققان دريافتند که تجويز کندر‌ در دوران بحراني رشد و نمو سيستم عصبي جنين و نوزاد‌، موجب افزايش چشمگير قابليت‌هاي يادگيري‌، به ويژه تقويت و نگهداري حافظه مي‌شود‌. از اين رو به نظر مي‌رسد که کندر مي‌تواند تاثيرات مثبتي بر روند تکامل مغز داشته باشد.

 

ماهيت کندر

صمغ درختي خاردار به بلندي حدود دو متر که برگ و تخم آن شبيه گياه مورد است و بيشتر در کوهستان‌ها به ويژه در نواحي عمان و يمن مي‌رويد و در تابستان صمغ آن را مي‌گيرند.

کندر نرم، تازه و خالص ظاهر سفيدي دارد، به راحتي شکسته نمي‌شود، وقتي آن را مي‌شکنيم داخل آن حالت چسبنده و زرد طلايي دارد. علامت خالص بودن کندر آن است که وقتي آن را روي آتش بگيريم زود مشتعل مي‌شود و بوي آن شبيه بوي مصطکي است؛ ولي نوع غيرخالص آن را با صمغ عربي (که خوب شعله‌ور نمي‌شود) و صمغ صنوبر (که دود مي‌کند) مخلوط مي‌کنند.

 

نحوه استفاده

بهترين راه مصرف کندر به اين صورت است که آن را کوبيده، هر روز صبح ناشتا يک قاشق مربا‌خوري از آن را در يک استکان آب حل کرده و مصرف نماييد‌. همچنين مي‌توانيد آن را در دهان گذاشته و به صورت آدامس بجوييد با اين تفاوت که سقز بعد از فرو دادن، هضم مي‌شود؛ همچنين مزه‌ي کندر کمي تلخ است.

 

طبيعت کندر

از نظر حکماي طب سنتي، کندر گرم و خشک است.

 

آشنايي با خواص دارويي کندر

حکماي طب سنتي معتقدند کندر از نظر خواص، خشک‌‌، قابض و بند آورنده‌ي خون است، گازها را تحليل مي‌برد و در تقويت حافظه بسيار موثر است. از خونريزي‌هاي خارجي و خونروي از سينه جلوگيري مي‌کند و اگر با صمغ خورده شود براي رفع بدبويي بيني، تنگي نفس و سرفه‌ي مزمن رطوبتي موثر است. همچنين اگر با عسل خورده شود براي رفع فراموشي مفيد است. اگر هر روز ۳ گرم آن را در آب بخيسانيد و ناشتا بخوريد براي رفع فراموشي و زيادي بلغم مفيد است (فقط براي مدتي محدود).

درمانگران طب سنتي بر اين باورند که مصرف کندر در افراد مبتلا به اسهال و افرادي که دچار تب و استفراغ هستند بسيار موثر است.

يکي از مهم‌ترين خواص بسيار مفيد و جالب توجه آن، تقويت حافظه و مرتفع‌کننده‌ي فراموشي و ضعف حافظه‌ است که به راستي تاثير بسزايي دارد.

جويدن کندر مانند آدامس، لثه را محکم مي‌کند و بوي دهان را مي‌زدايد.

براي قطع ادرار و بلغم مي‌توانيد کندر مصرف کنيد.

خوردن صمغ کندر موجب بهبود خش صدا و صاف شدن آن مي‌شود. اين صمغ گياهي با کاهش خلط و ترشحات حلقي، خشونت صدا را برطرف مي‌کند.

تجويز کندر به‌صورت خوراکي موجب کاهش خونريزي شديد در خانم‌هايي که خونريزي‌هاي بسيار شديد در سيکل قاعدگي دارند، مي‌شود.

از قديم الايام مصرف کندر در زنان باردار و تاثير آن روي حافظه‌ي نوزاد مورد تاکيد بوده ‌است. بهترين زمان مصرف کندر توسط مادران باردار، شروع چهار ماهگي است. بايد از اندازه‌ي بسيار کوچک (به اندازه‌ي يک ماش) شروع شود و در ماه‌هاي آخر بارداري مقدار آن بيشتر (به اندازه‌ي يک نخود) باشد. مصرف بيش از حد کندر، موجب بيش‌فعالي کودکان مي‌شود.

 

درمان بی‌خوابی

درمانگران طب سنتي براي درمان خواب‌آلودگي و بي‌حالي ناشي از تجمع بلغم در بدن، نسخه‌اي دارند که به کمک آن مي‌توان بلغم زايد بدن را دفع کرد و به درمان بي‌خوابي و حتي بوي بد دهان کمک نمود. براي تهيه‌ي اين نسخه کافي است يک نخود کندر را با يک نخود مصطکي و يک فندق سقز ترکيب کرده و آن را بجويد. جويدن آن علاوه ‌بر رفع بي‌خوابي، بوي بد دهان را نيز درمان مي‌کند. علاوه ‌بر اين، همين نسخه مي‌تواند ترکيب بسيار مناسبي براي افرادي باشد که به کمر درد يا درد مفاصل همچون درد زانو مبتلا هستند.

 

تاثير کندر در درمان پوست خشک

افرادي که پوست خشک و زبر دارند کافي است ۲ نخود کندر را درون روغن بادام حرارت دهند تا زماني که درون روغن حل شود. پس از آن اجازه دهيد که روغن سرد شود و از آن براي ماساژ پوست دست يا بدن‌تان استفاده کنيد. اين روغن تاثير بسيار زيادي در بهبود خشکي پوست خواهد داشت.

 

كندر و گوارش

كندر براي دستگاه گوارش و معده مفيد بوده و به هضم غذا كمك مي‌كند. در اين باره امام رضا (ع) مي‌فرمايد‌: زياد کندر بخوريد و آن را در دهان نگه داريد و خوب بجويد. جويدن آن براى من‌، دوست داشتنى‌تر است‌. کندر بلغم را از معده مى‌شويد و معده را پاک‌سازى مى‌کند و عقل را قوى مى‌گرداند و غذا را گوارا مى‌سازد.

تسکين اعصاب و تپش قلب با کندر

درمانگران طب سنتي ايران معتقدند ماساژ ستون فقرات با روغن کنجدي که در آن کندر حل شده باشد براي تسکين اعصاب و آرام‌بخشي بيمار بسيار موثر است. براي تهيه‌ي اين روغن کافي است به اندازه‌ي سر انگشت کندر را درون روغن کنجد انداخته، آن را روي حرارت بگذاريد تا کندر حل شود. پس از خنک شدن، روغن را روي ستون فقرات ماساژ دهيد. اين ماساژ علاوه بر تسکين اعصاب و ريلکسي، موجب بهبود تپش قلب مي‌شود.

 

موارد احتياط و عوارض جانبي

زياده‌روي در مصرف کندر عوارضي به همراه دارد از جمله‌:

سوختن خلطهاي خون و بلغم

ايجاد سردرد در گرم مزاج ها

ابتلا به جنون، جذام و برخي بيماري‌هاي پوستي

عوارض جانبي مصرف کندر شامل سوزش پشت جناغي، تهوع، احساس پري شکم، درد اپيگاستريک، بي اشتهايي و درماتيت است.

به بيماران مبتلا به گاستريت توصيه مي‌شود اين دارو را با احتياط مصرف کنند.

مصرف خارجي صمغ کندر مي‌تواند خارش خفيف پوستي ايجاد کند و به لحاظ داخلي يک ضد نفخ خفيف است.