طب سنتی آفریقا

طب سنتی آفریقا

الناز راثي؛ مترجم زبان انگليسي

 

طب سنتي آفريقا، طبي وسيع و ادغامي از معنويت آفريقا و طب بومي است که در پي آن افراد مذهبي، ماماها و پزشکان سنتي با هم همکاري مي‌کنند. پزشکان سنتي آفريقا با استفاده از اين طب، قادر به درمان بيماري‌هاي متعددي هستند از جمله: انواع سرطان‌ها، اختلالات رواني، فشارخون بالا، وبا، بيماري‌هاي مقاربتي، صرع، آسم، اگزما، انواع تب، تشنج، افسردگي، غده‌هاي سرطاني خوش‌خيم پروستات، عفونت‌هاي دستگاه ادراري، نقرس، بهبود زخم و سوختگي.

 

رابطه‌ي بيماري، درمان و معنويت

تشخيص و انتخاب راه درمان در طب آفريقا مستقيما بستگي به جنبه‌هاي معنوي آن دارد، به اين معني که در ابتدا از طريق راه‌هاي معنوي و رواني درمان را آغاز مي‌کنند. در باور پزشکان آفريقايي هيچ بيماري بدون دليل رواني به وجود نمي‌آيد و بيشتر بايد در پي آن باشيم که چه کسي عامل بيماري است تا اين‌که چه چيزي.

بيشتر از توجه به عوامل فيزيکي دخيل در يک بيماري، شفادهندگان آفريقايي در پي تشخيص اساسي بيماري از طريق ارتباط کم بين بيمار، دنياي اطراف و معنويت هستند. به طور مثال بعضي از بيماري‌ها در نتيجه‌ي استفاده‌ي نادرست از بعضي از مواد و تخلف از قانون اخلاق به وجود مي‌آيند.

زماني که فردي مريض مي‌شود، پزشک آفريقايي با استفاده از قدرت‌هاي ماورايي و معنويت، در پي تشخيص برمي‌آيد. قدرت ماورايي با استفاده از انرژي‌هاي موجود در جو، در پي درمان هستند و بعضي اوقات به سرعت درمان صورت مي‌گيرد ولي بعضي اوقات به سراغ گياهان درماني مي‌روند تا درمان از نوع ديگري را آغاز کنند.

 

درمان

پزشکان سنتي از راه‌هاي درماني گسترده‌اي استفاده مي‌کنند مثل روزه، رژيم، درمان‌هاي گياهي، آب درماني، ماساژ و حتي روش‌هاي جراحي.

حجامت راه درمان بيماري‌هايي مانند ميگرن، سرفه، آبسه و ذات‌الجنب (التهاب ريه) است که پس از حجامت، پزشک پمادي را براي درمان جاي زخم حجامت تجويز مي‌کند.

در بعضي از مناطق از پماد ريشه‌ي گياهان گرم براي پشت پلک چشم براي درمان سردرد استفاده مي‌شود.

مالاريا با نوشيدن و ضماد ريشه گياهان درمان مي‌شود.

درمان تب، تنها با شست‌وشو با ريشه‌ي گياهان انجام مي‌شود.

چربي بدن انواع مارهاي بوآ، راهي براي درمان نقرس، رماتيسم و همچنين درد قفسه‌ي سينه است.

 

گیاهان دارویی

آفريقا از نعمت گياهان درماني متعددي برخوردار است، به طوري که از ۶۴۰۰ گياه به عنوان ادويه و ۴۰۰ نمونه‌ي ديگر براي درمان استفاده مي‌کنند. اين گياهان بسيار گسترده هستند، به طوري که آوازه‌شان به غرب و شرق هم رسيده است.

 

نمونه‌ای از چند گیاه آفریقایی و نوع درمان با آنها

گوجه‌سبز آفريقايي: اين گياه درماني براي غده‌هاي سرطاني خوش‌خيم و بدخيم پروستات است که به گفته‌ي شاهدان، اين گياه غده‌ها را کم و کوچک مي‌کند. همچنين در درمان التهاب و چربي خون نيز موثر است. در قديم الايام، از پوست اين ميوه به عنوان دمنوش استفاده مي‌کردند. بعدها مردمان دنيا از اين ميوه پودر، قرص و آمپول تهيه کردند و بسيار مورد توجه هم قرار گرفت؛ به طوري که در اروپا، کامرون و ماداگاسکار هر ساله کاشته مي‌شود.

 

درختچه‌ي بنفش:  اين گياه در سرتاسر آفريقا پيدا مي‌شود، اما در هر منطقه نوع مجزايي از درمان را داراست. مثلا در تانزانيا از پوست و ريشه‌ي خشک شده‌ي اين گياه براي درمان يبوست ناشي از اختلالات عصبي استفاده مي‌شود. در شرق آفريقا و مالاوي از برگ‌هاي خشک شده‌ي اين گياه براي درمان زخم و جراحت، سرفه، بيماري‌هاي مقاربتي، تب حلزون، مارگزيدگي و سردرد استفاده مي‌کنند. در مناطق ديگر آفريقا از اين درختچه براي درمان بيماري‌هاي پوستي، مالاريا، ناتواني جنسي و صرع استفاده مي‌شود.

اسفناج قرمز: به طور کل اين گياه مخصوص شست‌وشوي زخم‌ها و جراحت‌هاست. از شيره‌ي اين گياه براي درمان تشنج و چشم درد کودکان استفاده مي‌شود. در مالزي از اين گياه براي درمان خلط و تسکين تنفس در برونشيت‌هاي حاد، در جنوب شرقي آسيا براي درمان تب بالا به وسيله‌ي تعرق زياد، پادزهر سم مار و خونريزي استفاده مي‌شود. در هند از اين گياه براي القاي سقط جنين استفاده مي‌شود.

 

گل تاج خروس قرمز: از اين گياه براي درمان قاعدگي، جلوگيري از خونريزي و درمان اسهال استفاده مي‌کنند. همچنين براي قوه‌ي بينايي موثر است.

 

گل تاج خروس خاردار: از ريشه، برگ و… اين گياه براي درمان زخم‌هاي دهان، خونريزي‌هاي بيني، خونريزي‌هاي داخلي، اگزما، گوش درد، مشکلات تنفسي، کورک و تب استفاده مي‌شود.

 

بنفشه‌ي چيني: در آفريقا از نوع تزريقي اين گياه در درمان بيماري‌هاي نوزادان استفاده مي‌شود. شيره‌ي اين گياه مناسب زخم و جراحات است. همچنين از اين گياه به عنوان داروي ضد درد و تسکين‌دهنده براي صرع استفاده مي‌کنند.

 

گياه سرباز شجاع: اين گياه براي بريدگي‌هاي عميق، تب، گلودرد، ديابت، فشارخون بالا، نيش مار و حشرات قابل استفاده است.

 

گياه آب بشقابي: اين گياه براي درمان بيماري‌هاي پوستي از جمله جذام، زخم واريسي، اگزما، پسوريازيس و تب، بيماري‌هاي دستگاه ادراري و همچنين براي از بين بردن استرس و اضطراب بسيار مفيد است.

 

گياه سلمه تره (اسفناج وحشي): اين گياه در درمان بيماري‌هاي حياتي نقش بسزايي دارد. نمونه‌اي از اين بيماري‌ها عبارتند از: کم‌خوني، مشکلات صفراوي، يبوست، نفخ شکم، بي‌اشتهايي، زردي و بواسير.

 

مومورديکا بالسامينا: اين گياه بسيار زيبا و قرمز رنگ در مناطق خاصي از آفريقا رشد مي‌کند و در آسيا، استراليا و مرکز آمريکا بسيار طرفدار دارد. اين گياه بيشتر براي درمان بيماري‌هايي در نواحي شکمي استفاده مي‌شود.