نه شیر مرغ نه جان آدمیزاد!

نه شیر مرغ نه جان آدمیزاد!

بکتاش پهلوان

 

برای بسیاری از مردم که از دوران کودکی به خوردن گوشت و فرآورده‌های حیوانی عادت دارند، تصور این موضوع که کسی از خوردن این قبیل خوراکی‌ها پرهیز کند اتفاقی کاملا عجیب و غیر منطقی است، اما شاید برای‌تان جالب باشد که حدود یک هشتم جمعیت جهان را گیاه‌خواران و خام خواران تشکیل می‌دهند که از بین آن‌ها ۶۸ درصد زن و ۳۲ درصد مرد هستند. گیاه‌خواران طرز تفکر و عقیده‌ی مخصوص به خود را دارند؛ آن‌ها معتقدند که پرهیز از مصرف گوشت و فرآورده‌های حیوانی باعث افزایش طول عمر و سلامت انسان می‌شود. همچنین، گیاه‌خواری را بهترین روش ممکن برای مبارزه با سرطان و درمان بیماری‌هایی مانند دیابت می‌دانند. جمعیت گیاه‌خواران در جهان روز به روز در حال افزایش است و طبق آمار رسمی در کشورمان، نزدیک به ۳۵ هزار گیاه‌خوار وجود دارد. گیاه‌خواران شیوه‌های مختلفی برای تغذیه و حتی راه و روش زندگی دارند؛ از این رو  آن‌ها به چندین دسته مختلف تقسیم می‌شوند که در ادامه آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

  1. وگانیسم

متعصب‌ترین و سختگیر‌ترین جامعه‌ی گیاه‌خواران را وگان‌ها تشکیل می‌دهند. آن‌ها نه تنها از گوشت و بدن جانداران تغذیه نمی‌کنند بلکه از فرآورده‌های آن‌ها مثل لبنیات، تخم مرغ و حتی البسه‌ای که با پوست حیوانات درست شده، استفاده نمی‌‌کنند. وگان‌ها به شدت خود را حامی محیط زیست و حیوانات می‌دانند و سالیانه برنامه‌های اعتراضی زیادی را برای جلوگیری از کشتن و آزار و اذیت حیوانات برگزار می‌کنند.

  1. خام‌خواران

افراد این دسته دقیقا مانند وگان‌ها هستند با این تفاوت که به هیچ عنوان علاقمند به پخته شدن و طبخ غذا خود نیستند! آن‌ها به صورت کاملا خام تغذیه می‌کنند  و منبع غذایی آن‌ها بیشتر خشکبار، میوه‌های مختلف، سالاد‌های گیاهی و…. است. خام خواران به شدت مخالف مصرف دخانیات و مشروبات الکلی نیز هستند.

  1. فروگنیسم

یکی از زیرمجموعه‌های وگان‌ها هستند با این تفاوت که آن‌ها غیر از دفاع از حقوق حیوانات، از آسیب رساندن به گیاهان نیز جلوگیری می‌کنند. غذای آن‌ها میوه‌های مختلف است و برخلاف خام خواران علاقه‌ای به نپختن غذای خود ندارند.

  1. گیاه‌خواری + تخم مرغ و شیر

این گروه بر خلاف سه دسته بالا از فرآورده‌های حیوانات استفاده می‌کنند و تخم مرغ و مواد لبنی در رژیم غذایی آن‌ها قرار دارد، اما به هیچ عنوان از گوشت حیوانات تغذیه نمی‌کنند.

  1. زرده‌خواران

زرده‌خواران همان‌طور که از نام‌شان پیداست، به تخم‌‌مرغ علاقمند هستند، اما از گوشت و لبنیات استفاده نمی‌‌کنند.

  1. گیاه‌خواری + لبنیات

آن‌ها از گوشت و تخم‌مرغ استفاده نمی‌‌کنند، اما در لبنیات در رژیم غذایی آن‌ها پیدا می‌شود.

  1. گیاه‌خواری زیست محیطی

این گروه ابتدا وضعیت اکوسیستم منطقه‌ی سکونت خود را بررسی می‌کنند و بعد از آن تصمیم می‌گیرند از چه نوع تغذیه‌ای استفاده کنند.

  1. نیمه گیاه‌خواران

گیاه‌خوارانی که گوشت قرمز مصرف نمی‌‌کنند، اما از گوشت مرغ و ماهی استفاده می‌کنند.

  1. گیاه‌خواران دریایی

این دسته ترجیح می‌دهند که از گوشت موجودات آبزی مانند ماهی، میگو، صدف و… به جای گوشت گاو‌ها، گوسفندان و مرغ تغذیه کنند.

  1. میوه‌خواران

آن‌ها فقط از میوه‌های مختلف تغذیه می‌کنند.

 

موافقان یا مخالفان

گیاه‌خواران معتقدند که انسان‌ها به دلیل نوع دندان‌های‌شان از ابتدا گوشت خوار نیستند و این اشتباهی است که باعث عوض شدن ماهیت اصلی انسان می‌شود. همچنین، طبق نظر گیاه‌خواران برای داشتن یک زندگی سالم و درست باید از مصرف گوشت و فرآورده‌های حیوانی جلوگیری کرد.

نتایج تحقیقات حاکی از آن است میزان امید به زندگی در افراد گیاه‌خوار بسیار بیشتر از افراد گوشت خوار بوده است و از طرفی، گیاه‌خواران منشا بسیاری از بیماری‌ها را به دلیل همین تغذیه نامناسب می‌دانند. همچنین، وجود  دامداری‌های مختلف در سطح کره زمین باعث تولید و افزایش بی‌سابقه گازهای گلخانه‌ای شده است. جالب است بدانید میزان تولید گازهای گلخانه‌ای توسط دامداری‌ها ۱۸درصد اعلام شده این در حالی است که گاز گلخانه‌ای تولید شده توسط کارخانه‌ها، ماشین‌ها و… فقط ۱۳ درصد است!

بسیاری از گیاهان خواران علت جنگ‌ها و بی رحمی انسان‌ها را به دلیل تغذیه‌ی نامناسب آن‌ها می‌دانند و معتقدند که انسان با مصرف گوشت حیوانات به تدریج خلق و خوی انسانی خود را از دست می‌دهند و شبیه به یک حیوان بی رحم و وحشی شده است!

همچنین، آن‌ها بیان می‌کنند که وقتی می‌شود محصولات شبیه‌سازی شده و گیاهی تولید کرد که همان طعم و مزه گوشت را دارند چه دلیلی برای کشتن موجودات بی‌دفاع وجود دارد؟ اما مخالفان گیاه‌خواری، عقیده‌ی متفاوتی دارند و از یک زاویه‌ی دیگر به این موضوع نگاه می‌کنند. به عقیده‌ی آن‌ها، مصرف دائمی گیاه و همچنین استفاده نکردن از گوشت و فرآورده‌های لبنی باعث کمبود ویتامین‌های B 12 و D می‌شود همچنین، درصد آهن و کلسیم در این افراد بسیار پایین است و آن‌ها برای بازگرداندن این ویتامین‌ها نیازمند استفاده از مکمل‌های تقویتی زیادی هستند که مصرف زیاد خود این مکمل‌ها نیز باعث ایجاد مشکل در بدن انسان می‌‌شود. علاوه بر این، آن‌ها این باور را دارند که مصرف نکردن گوشت فقط در پیشگیری از ابتلا به بیماری‌هایی مانند سرطان مفید است و نه در درمان آن. همچنین، آن‌ها در مورد تعطیل شدن دامپروری‌ها و جلوگیری از کشتن حیوانات به دلیل از بین رفتن اکوسیستم نیز نظر متفاوتی دارند. به عقیده‌ی آن‌ها حتی اگر تمامی مردم جهان نیز گیاه‌خوار شوند باز هم اتفاق آنچنان متفاوتی نمی‌‌افتاد و این موضوع به طبع باعث از بین رفتن گیاهان سرتاسر دنیا می‌شود، زیرا به منبع تغذیه‌ی انسان‌ها تبدیل می‌شود و باید تولید گیاهان به حدی برسد که بتواند جوابگو نیازهای غذایی چیزی حدود هشت میلیارد نفر باشد و این چیزی جز تمرکز بر صنعتی شدن و رفتن در مسیر نابودی گیاهان نیست. از طرف دیگر، بعضی از گیاه‌خواران اعتقاد دارند به دلیل اینکه حیوان هنگام ضبح درد و ترس را تجربه می‌کند و یک موجود زنده است از خوردن آن صرف نظر می‌کنند. این در حالی است که گیاهان نیز موجودات زنده‌ای هستند که رشد و احساس می‌کنند و به دلیل استفاده‌ی ما از آن‌ها نابود می‌شوند؛ پس در نتیجه فرق آنچنانی میان گوشت خواران و گیاه‌خواران وجود ندارد! از طرف دیگر، اگر دامپروری‌ها بسته شود چه کسی جواب افرادی را که در این زمینه فعالیت دارند و منبع درآمدشان از این طریق است بدهد؟

کشورهای گیاه‌خواران

ایتالیا، انگلیس، تایوان، هند، سوئیس، اتیوپی، آلمان، ایرلند، سنگاپور و جاماییکا دارای بالاترین میزان استفاده از گیاهان هستند.

افراد مشهور گیاه‌خوار

شاید برای‌تان جالب باشد که آدولف هیتلر یک گیاه‌خوار متعصب بود! البته بسیاری به دلیل کشت و کشتار ارتش نازی و همچنین اخلاقیات هیتلر نظریه‌ی گیاه‌خوار بودن او را رد می‌کنند، ولی با این حال چیزی که از شواهد تاریخی موجود است، هیتلر به سلامت بدن خود بسیار اهمیت می‌داد و به جز گوشت قرمز از استعمال دخانیات و مصرف مشروبات الکلی نیز امتناع می‌کرد.

از افراد مشهور دیگر می‌توان به صادق هدایت، نویسنده‌ی سرشناس ایرانی، برد پیت و جرد بازیگران مطرح ‌هالیوودی، ابن سینا، دانشمند نامدار ایرانی و لئوناردو داوینچی، نقاش سرشناس ایتالیایی اشاره کرد.

حالا گیاه‌خوار بشویم یا نشویم!؟

مطمئنا هیچ‌چیز کامل نیست و هر روش و سبک زندگی ضعف‌های مخصوص به خود را دارد، اما چیزی که مشخص است این است که اگر گیاه‌خواری به شکل کاملا افراطی نباشد و انسان بتواند ۸۰ در صد از رژیم غذایی خودش را به گیاهان اختصاص بدهد و در مقابل به اندازه‌ی نیاز بدنش از گوشت و فرآورده‌های حیوانی استفاده کند می‌تواند زندگی سالم‌تری داشته باشد. علاوه بر این، با این رژیم غذایی کمتر به محیط زیست و حیوانات آسیب وارد می‌کند. به هر حال چیزی که مشخص است این است که جنگ میان گوشت خواران و گیاه‌خواران هیچ‌گاه پایانی ندارد!