خسیس‌المزاج نباشید

خسیس‌المزاج نباشید

یبوست در طب اخلاطی یکی از «امّ الامراض» محسوب می‌شود، اغلب افراد از میزان یا نحوه‌ی دفع مدفوع شکایت دارند. در طب اخلاطی تعداد دفعات اجابت مزاج در افراد مختلف جامعه متفاوت است و از ۳ بار در روز تا ۳ بار در هفته محدوده‌ی طبیعی تلقی می‌شود. به همین دلیل به وجود آمدن تغییر دفعات اجابت مزاج در هر فرد نسبت به وضعیت معمولی او (کاهش تعداد دفعات اجابت مزاج) باید یبوست تلقی شود. کاهش قابل توجه مواد فیبری در غذا می‌تواند منجر به مدفوع کم حجم و خشک شود که با تغییر رژیم اصلاح می‌شود.

ابن سینا اعتقاد دارد که به ازای مصرف هر وعده‌ی غذایی، شکم باید یک بار کار کند؛ به این ترتیب؛ در روزگار ما که مردم ۳ وعده‌ی غذا مصرف می‌کنند؛ باید ۳ بار هم دفع مدفوع داشته باشند؛ اما این تعریف، در عمل، برای اکثر مردم این دوره و زمانه، یک ایده آل است که دسترسی به آن چندان آسان نیست. به همین جهت می‌پذیریم که روزانه یک بار دفع مدفوع، حداقل چیزی است که می‌توان از یک فرد سالم با رژیم غذایی امروزی انتظار داشت؛ اما به شرطی که عوامل بعدی نیز فراهم باشد.

علائم زیر ممکن است همراه با یبوست وجود داشته باشد:

احساس پری در مقعد
احساس نفخ و گاز
احساس نیاز به دفع فوری مدفوع اما عدم توانایی در دفع کامل
درد شکم و گرفتگی عضلات شکم
تهوع

عوامل ایجاد یبوست

یبوست معمولا به دلیل اختلالات عملکردی روده رخ می‌دهد تا مشکلات ساختاری.

علل اصلی و عمده‌ی یبوست شامل موارد زیر است:

دریافت میزان ناکافی آب روزانه
ناکافی بودن فیبر در رژیم غذایی
تغییر رژیم غذایی معمول و روتین، مثلا در مسافرت
عدم تحرک کافی و ورزش نکردن
مبتلا شدن به امراض خاص(بیماری‌های عصبی ms ، پارکینسون، آسیب نخاعی، سل و بیماری پوستی، مشکلات روده‌ی بزرگ و مقعد، زیادی کلسیم در بدن و …………)
مصرف میزان زیاد محصولات لبنی در روز
استرس
نگه‌داشتن و عدم دفع در مواقعی که احساس می‌کنید باید دفع انجام بگیرد
استفاده‌ی زیاد از ملین‌ها که در طولانی مدت حرکات روده را تضعیف می‌کنند
مصرف بعضی از داروها (مسکن‌ها، آنتی اکسید‌ها، ضد فشار خون، ضد افسردگی، مکمل‌های آهن و……..)
کم کاری تیروئید
دیابت
دیپرس بودن و افسردگی
اختلالات گوارشی و تغذیه‌ای
بارداری
سندرم روده‌ی تحریک پذیر(IBS)

در موارد بسیار معدود هم عدم عصب‌رسانی کافی به ماهیچه‌های روده باعث به‌وجود آمدن یبوست می‌شود.

افراد مبتلا به یبوست مواد غذایی زیر را نباید مصرف کنند:

برنج سفید آب کش شده
موز
بادمجان
عدس
ماهی
ماکارونی و لازانیا
قهوه
نسکافه و چای
ماست و دوغ
هندوانه و قارچ
ترشی
سماق
گوشت گاو
نان فانتزی

نکته‌ی دیگر آن است که، افرادی که مبتلا به یبوست هستند از خوردن مایعات بین غذا و بلافاصله بعد از غذا پرهیز کنند.

نسخه‌ی ۱

موضوع: ضد یبوست شدید

صورت دارو: ریشه و ریزوم ریوند چینی

طریقه‌ی مصرف دارو: ۱ تا ۴ گرم کوبیده در ۱ فنجان آب جوش ۱ ساعت دم کرده، صاف نموده و سپس صبح و شب هر بار ۱ فنجان میل شود.

ممنوعیت دارو: خانم‌های باردار، افراد دارای سنگ کلیه و سنگ مثانه

نسخه‌ی ۲

موضوع: مسهل کننده

صورت دارو: برگ سنا

طریقه‌ی مصرف:

ملین: ۵/۰ گرم تا ۱ گرم

مسهل ملایم: ۱ تا ۳ گرم

مسهل قوی: ۴ تا ۸ گرم

مقدار لازم را کوبیده در ۱ فنجان آب جوش نیم ساعت دم کرده و صاف نموده سپس صبح و شب هر بار ۱ فنجان ۱ ساعت بعد از غذا میل شود.

نسخه‌ی ‌۳

موضوع: مسهل کننده

صورت دارو: گیاه بومادران ۱۰ گرم – برگ سنا ۱۰ گرم – میوه‌ی زیره ۱۰ گرم

طریقه‌ی مصرف: داروهای فوق کوبیده شود، ۱ قاشق غذاخوری در یک لیوان آب جوش ۲۰ دقیقه دم بکشد صاف نموده و سپس شب‌ها هر بار ۱ فنجان ۱ ساعت بعد از غذا میل شود.

نسخه‌ی ۴

موضوع: مسهل کننده

صورت دارو: برگ سنا ۱۰ گرم – گیاه خار مقدس ۱۰ گرم – برگ بابونه ۱۰ گرم – گیاه بنفشه ۱۰ گرم – گیاه بومادران ۱۰ گرم – برگ نعنا ۱۰ گرم

طریقه‌ی مصرف: داروهای فوق کوبیده شود، ۱ قاشق غذاخوری در یک لیوان آب جوش ۳۰ دقیقه دم بکشد، سپس آن‌را صاف نموده و شب‌ها هر بار ۱ فنجان ۱ ساعت بعد از غذا میل شود.

نسخه‌ی ۵

موضوع: یبوست همراه با درد

صورت دارو: بابونه ۲۰ گرم – بومادران ۲۰ گرم – بادرنجبویه ۱۰ گرم – نعنا ۵ گرم – سنا ۵ گرم – سیاه توسه ۵ گرم

طریقه‌ی مصرف: داروهای فوق نیم کوب شود، ۱ قاشق غذاخوری در یک لیوان آب جوش ۳۰ دقیقه دم بکشد صاف نموده و سپس شب‌ها هر بار ۱ فنجان ۱ ساعت بعد از غذا

نسخه‌ی ۶

موضوع: یبوست کودکان و حتی شیرخواران

صورت دارو: بارهنگ

طریقه‌ی مصرف: یک قاشق چایخوری دانه بارهنگ را در یک استکان آب جوشانده و با کمی‌شکر شیرین نموده صبح و ظهر و شب میل شود.

نسخه‌ی ۷

موضوع: یبوست مخصوص اطفال

صورت دارو: بنفشه‌ی معطر

طریقه‌ی مصرف دارو: باید در آب جوش بریزید تا دانه‌های آن ذوب شود. سپس آن را خیسانده تا خاک موجود در آن رسوب کند و مابقی نوشیده شود.

نسخه‌ی ۸

موضوع: ضد یبوست

صورت دارو: انجیر ۲۰۰ گرم – گل بنفشه ۱۵ گرم – ریشه‌ی شیرین بیان ۲۰ گرم – مویز ۴۰ عدد

طریقه‌ی مصرف: همه را با هم جوشانده صاف نموده ، شب موقع خواب یک استکان میل شود.

نسخه‌ی ۹

ﻣﻮﺿﻮﻉ : ﺭﻓﻊ ﻳﺒﻮﺳﺖ

ﺻﻮﺭﺕ ﺩاﺭﻭ : ﻗﺪﻭﻣﻪ ﺷﻴﺮاﺯﻱ ۵۰ ﮔﺮﻡ – اﺳﻔﺮﺯﻩ ۵۰ ﮔﺮﻡ – ﮔﻼﺏ ۲ قاشق غذاخوری

ﻃﺮﻳﻘﻪ‌ی ﻣﺼﺮﻑ دارو : اﺳﻔﺮﺯﻩ ﺭا ﺩاﺧﻞآب جوش دم کرده ﺳﭙﺲ ﻛﺎﻣﻼ ﺻﺎﻑ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ، ﻗﺪﻭﻣﻪ را ﻧﻴﺰ ﺩاﺧﻞ ﻳﻚ ﻟﻴﻮاﻥ ﺁﺏ ﺟﻮﺵ ﺧﻴﺲ ﻛﺮﺩﻩ و ﺑﺎ ﺻﺎﻑ ﺷﺪﻩ‌ی اﺳﻔﺮﺯﻩ ﻣﺨﻠﻮﻁ ﻣﻲ‌ﻧﻤﺎﻳﻴﻢ ۲ قاشق غذاخوری ﮔﻼﺏ ﺑﻪ ﺁﻥ ﻣﻲاﻓﺰاﻳﻴﻢ .

ﻳﻚ ﻫﻔﺘﻪ ﺑﺎ ﻣﻌﺪﻩ‌ی ﺧﺎﻟﻲ اﺯ اﻳﻦ ﻣﺨﻠﻮﻁ ﻣﻴﻞ ﻛﺮﺩﻩ و اﻳﻦ ﻛﺎﺭ ﺭا ﻫﺮ ﺭﻭﺯ ﺗﻜﺮاﺭ ﻛﺮﺩﻩ ﺗﺎ ﻣﻌﺪﻩ ﺧﻮﺏ ﻛﺎﺭ ﻛﻨﺪ.

نسخه‌ی ۱۰

ﻣﻮﺿﻮﻉ: ﺭﻓﻊ ﻳﺒﻮﺳﺖ

ﺻﻮﺭﺕ ﺩاﺭﻭ : ﺷﻜﺮ ﺳﺮﺥ ۱ قاشق غذاخوری – ﺁﺏ ﻭﻟﺮﻡ ﻳﻚ ﻟﻴﻮاﻥ – ﺧﺎﻛﺸﻴﺮ ۱ قاشق چای‌خوری

ﻃﺮﻳﻘﻪ‌ی ﻣﺼﺮﻑ ﺩاﺭﻭ : ﺷﻜﺮ ﺳﺮﺥ ﻣﻠﻴﻦ اﺳﺖ و ﺭﻭﺩﻩ‌ﻫﺎ ﺭا شست‌وشو ﻣﻲ‌ﺩﻫﺪ. ﺩﺭ ﻳﻚ ﻟﻴﻮاﻥ ﺁﺏ ﺟﻮﺵ ﺑﻪ اﻧﺪاﺯﻩ‌ی ۱ قاشق غذاخوری ﺷﻜﺮ ﺳﺮﺥ و ۱ قاشق چای‌خوری ﺧﺎﻛﺸﻴﺮ ﺭﻳﺨﺘﻪ و ﺻﺒﺢ ﻧﺎﺷﺘﺎ ﻣﻴﻞ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ.

نسخه‌ی ۱۱

ﻣﻮﺿﻮﻉ : ﺭﻓﻊ ﻳﺒﻮﺳﺖ

ﺻﻮﺭﺕ ﺩاﺭﻭ: ﺁﻟﻮ ﺑﺨﺎﺭا ۷ اﻟﻲ ۱۰ ﻋﺪﺩ – ﮔﻼﺏ ۲ قاشق غذاخوری–آب‌جوش ۱ ﻟﻴﻮاﻥ

ﻃﺮﻳﻘﻪ‌ی ﻣﺼﺮﻑ : ﺁﻟﻮ ﺑﺨﺎﺭا ﻧﻴﺰ شست‌و‌شو ﺩﻫﻨﺪﻩ و ﻣﻠﻴﻦ و ﺿﺪﻋﻔﻮﻧﻲ ﻛﻨﻨﺪﻩ‌ی ﺧﻮﺑﻲ اﺳﺖ و ﺗﻤﺎﻡ ﻣﻮاﺩ ﺯاﻳﺪ و اﺿﺎﻓﻲ ﺭا اﺯ ﻣﻌﺪﻩ و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﮔﻮاﺭﺷﻲ ﭘﺎﻙ ﻣﻲ‌ﻛﻨﺪ. ﺁﻟﻮ ﺭا ﺩﺭ ﺁﺑﺠﻮﺵ ﺑﺨﻴﺴﺎﻧﻴﺪ و ﺩاﺧﻞ ﺁﻥ ۲ اﻟﻲ ۳ قاشق غذاخوری ﮔﻼﺏ ﺑﺮﻳﺰﻳﺪ و ﺭﻭﺯاﻧﻪ ﻣﻴﻞ ﻛﻨﻴﺪ. اﻳﻦ ﺩاﺭﻭ ﺧﺎﺻﻴﺖ ﻻﻏﺮ ﻛﻨﻨﺪﮔﻲ ﻧﻴﺰ ﺩاﺭﺩ.

ﻧﻜﺘﻪ : ﻣﻨﻊ ﻣﺼﺮﻑ ﺁﻟﻮ ﺑﺮاﻱ ﺑﻴﻤﺎﺭاﻥ ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ ﻫﻤﻮﺭﻭﻳﻴﺪ و ﺑﻮاﺳﻴﺮ اﺳﺖ.

نسخه‌ی ۱۲

هر شب قبل از خواب شکم، پهلو، مثانه را با روغن زیتون، روغن مالی شود. (منع مصرف: برای خانم‌های باردار)

نسخه‌ی ۱۳

ﻣﻮﺿﻮﻉ : ﺭﻓﻊ ﻳﺒﻮﺳﺖ

ﺻﻮﺭﺕ ﺩاﺭﻭ: ۳۰۰ گرم شکر سرخ + گلاب ۱ لیتر

ﻃﺮﻳﻘﻪ‌ی ﻣﺼﺮﻑ : شکر سرخ و گلاب را داخل ظرف ریخته ، سپس به مدت ۱۵ الی ۲۰ دقیقه بجوشانید تا مانند شیره شود، سپس صاف نموده و در یخچال نگهداری شود.

صبح‌ها، ناشتا ۳ قاشق در یک لیوان آب ولرم مخلوط و میل شود.