دارچین؛ ادویه‌ی شفا بخش

دارچین؛ ادویه‌ی شفا بخش

دکتر مهدی شاکری گلپایگانی، محقق و درمانگر طب سنتی

دارچین مصرفی به عنوان ادویه‌ی غذایی یا داروی گیاهی از پوست درخت دارچین تهیه می‌شود.

درخت دارچین بومی منطقه‌ی گرم است و در سریلانکا و جنوب هند و منطقه‌ی سیلان بهترین درختان دارچین وجود دارد. این درخت با ارتفاع ۵-۷ متر و ریشه ای ۱۰ متری داخل زمین همیشه سبز بوده و همه‌ی اجزای درخت دارای رایحه‌ی دارچین است ولی از پوست خشک شده‌ی تنه‌ی درخت و شاخه‌های آن برای تهیه‌ی ادویه استفاده می‌شود.

در اوج دوره‌ای که تجارت شرق به غرب زمین ادویه‌جات بوده است از هندوچین ، دارچین معادل طلا و عاج ارزش اقتصادی داشته است. در گذشته‌های دور به عنوان راز جوانی معرفی شده است.

مزاج دارچین گرم و خشک بوده و بیشترین فایده را از این ادویه افراد دارای مزاج سرد و تر و یا افراد با مزاج گرم و تر با غلبه تری می‌برند.

در تجزیه‌ی دارچین ترکیبات زیر در آن به‌دست آمده است:

  • موسیلاژ و تانن
  • اگزالات کلسیم
  • املاح منگنز، منیزیوم، پتاسیم، آهن، فسفر، سدیم، سلنیوم و روی
  • ویتامین‌های گروه B/C/E

اشکال مختلف مصرف دارچین:

  • دم‌نوش خالص
  • دم‌نوش همراه با چای سیاه
  • روغن دارچین

 

کاربردهای دارچین

الف- کاربرد عمومی مصرف دارچین

  • تقویت قوای عمومی بدن: به‌ خصوص در کهن‌سالی و دوره‌ی نقاهت بیماری‌های سخت
  • پیش‌گیری از پیری زودرس و جوان نگه داشتن بدن
  • آرام‌بخش، ضد اضطراب و وسواس (در بعضی فرهنگ‌ها به عنوان والیوم گیاهی شناخته شده)
  • فرح بخش
  • تقویت سیستم ایمنی بدن
  • دارای خاصیت ضد اکسیدان و ضد سرطان
  • اشتها آور
  • افزایش میل و توان جنسی
  • کمک به تنظیم قند خون
  • کمک به کاهش فشار خون
  • کمک به حفظ حافظه به‌ خصوص در کهن‌سالی و پیش‌گیری از آلزایمر
  • ضد نفخ و درهای کولیکی شکم‌

ب- کاربردهای اختصاصی دارچین:

استفاده دارویی از دارچین برای رفع علائم بالینی خاص و درمان بیماری‌های خاص با نظر پزشک انجام می‌شود. در این بخش به برخی موارد کاربرد اختصاصی و دارویی دارچین اشاره می‌شود.

  • تب بر
  • ضد حساسیت و آلرژی
  • مسکن به خصوص دردهای عضلانی و مفصلی
  • رفع علائم سوء‌هاضمه: نفخ، ترش کردن و سنگینی معده
  • به عنوان آنتی‌بیوتیک به‌خصوص با اثر ضد ویروسی در بیماری‌های آنفلونزا و سایر عفونت‌های ویروسی قسمت فوقانی تنفس
  • تقویت عضلات رحم و کمک به روند زایمان
  • رفع علائم سندرم قاعدگی و تنظیم ریتم قاعدگی
  • جلوگیری از لخته شدن خون
  • ضد خستگی مزمن
  • کمک به درمان ناباروری در مردان از طریق افزایش تعداد اسپرم
  • کمک به پاکسازی کبد
  • کمک به درمان کم خونی
  • تنظیم متابولیسم بدن به‌ خصوص در افراد با مزاج سرد

موارد منع مصرف دارچین به عنوان داروی گیاهی:

  • در زنان باردار
  • مادران در دوره شیر دهی

موارد احتیاط:

  • همراه با آسپیرین و سایر داروهای ضد انعقاد خون با احتیاط و فقط با نظر پزشک مصرف شود.

میزان مصرف به عنوان داروی گیاهی:

  • روزی ۲ تا ۳ بار به صورت دم‌نوش و هر بار ۱ تا ۳ گرم چوب خشک شده

چند نکته:

  • ترجیحا تا قبل از زمان مصرف از پودر کردن دارچین خودداری شود چون خاصیت آن کاهش می‌یابد و در غیر این‌صورت پودر آن را در ظرف غیر پلاستیکی درب دار با حجم کم نگهداری کنید.
  • مالیدن روغن دارچین در رفع گرفتگی و اسپاسم عضلات و درد مفاصل بسیار موثر است.

عوارض مصرف زیاد دارچین:

  • تپش قلب
  • بی خوابی
  • در موارد نادر حساسیت به مصرف این دارو به صورت بثورات جلدی و نیز تاول‌های داخل چشم و پلک چشم دیده شده‌ است.