چلغوز ؛ناسزا یا آجیلی مفید؟!

چلغوز ؛ناسزا یا آجیلی مفید؟!

مریم زمان پور ابیانه کارشناس گروه زیست شناسی دانشگاه پیام نور

کارشناسی ارشد رشته مهندسی بیوتکنولوژی کشاورزی

 

 

نام‌های دیگر: زانقوزا، کاج ژرارد

نام علمی: Pinus gerardiana

نام انگلیسی: Gerard’s pine

خانواده: Pinaceae (خانواده کاجیان)

در این نوشتار می‌خواهیم درباره‌ی یکی از آجیل‌های مفیدی حرف بزنیم که وقتی نام آن به میان می‌آید بسیاری از افراد تصور می‌کنند که دارند ناسزا می‌شنوند. بله؛حرف چلغوز در میان است.‌ امروزه به دلیلی که مشخص نیست ازکلمه‌ی چلغوز برای بیان فحش استفاده می‌شود اما جالب است که بدانید این دانه یکی از آجیل‌های بسیار مغذی و پرخاصیت است که منبع عالی از انواع مواد معدنی را در خود دارد وخوردن آن برای حفظ سلامتی بدن توصیه می‌شود. در این مقاله با خواص چلغوز و فواید دارویی و درمانی آن برای بدن آشنا می‌شویم:

چلغوز” میوه‌ی  نوعی کاج با خاصیت‌های بسیار فراوان می‌باشد.  کاج چلغوز درختی با طول سیزده تا پانزده متر است. روی برگ‌ها سبز و براق و زیر برگ‌ها زرد است. میوه‌‌ی چلغوز کوچک و تقریبا مانند هسته‌ی‌ خرماست. دانه‌های آن پرچرب و سرشار از اسیدهای آمینه ضروری و اسیدهای چرب غیراشباع مفید است.

یک سر میوه اندکی نوک تیز است و پوستی نازک و کاغذی به رنگ قهوه‌ای تیره دارد و مغز آن کرم رنگ، معطر و روغنی است. این درخت در جزایر کارائیب، سواحل مدیترانه تا آسیای صغیر، روسیه، پاکستان ، افغانستان و هندوستان دیده می‌شود. در ایران نیز در جنگل‌های نیم‌خشک فارس، کرمان، یزد، سیستان و بلوچستان، آذربایجان شرقی و غربی، کردستان، باختران،‌ لرستان، قزوین و اطراف کرج وجود دارد. چلغوز در برخی از نقاط ایران به تخمه‌ی هندی معروف شده است.

چلغوز به طور عمومی برای بدن بسیار مقوی بوده ‌و به خاطر داشتن چربی‌ها و مواد معدنی یکی از بهترین تقویت کننده‌های عمومی بدن به شمار می‌رود.

طبع این دانه بسیار گرم بوده و برای همه‌ی افرادی که مزاج خشک دارند مانند صفراوی‌ها و سوداوی‌ها مناسب نیست و مصرف آن فقط برای مزاج‌های رطوبتی همانند دموی به ویژه بلغمی‌ها توصیه می شود.

خاصیت چلغوز در طب سنتی:

– چلغوز طبیعت گرم و خشک دارد.

– چلغوز بالاترین میزان تراکم اسید اولیک را در میان مغزها دارد. این اسید نوعی تک چربی اشباع شده است. به کبد کمک می کند تا تری گلیسیردید مضر را از بدن دفع کند.

– تک چربی اشباع شده در آن خاصیت روغن زیتون دارد و برای قلب بسیار مفید است و با کاهش کلسترول و محافظت از رگ‌های خونی در مقابل آسیب‌دیدگی مانع از بروز حمله‌ی قلبی می‌شود.

-آنتی‌اکسیدان موجود در آن، سلول‌ها را از آسیب‌های رادیکال‌های آزاد محافظت می‌کند.

– وجود ویتامین A و E در چلغوز برای سلامت چشم و پوست موثر و مفید است.

– به دلیل داشتن منیزیم موجب از بین رفتن بی‌خوابی‌های شبانه می‌شود و درد عضله، خستگی مفرط و تنش را برطرف می‌کند.

– پتاسیم و منگنز موجود در چلغوز موجب تعادل فشار خون می‌شود.

– دردهای عضلانی، تنش و اضطراب و خستگی مفرط را از بین می‌برد.

– خواص چلغوز موجب رفع سنگ مثانه می‌شود.

– منبع غنی آهن است که میزان گلبول‌های قرمز بدن را بالا می‌برد.

– نیاسین (نوعی ویتامینB3) موجود در چلغوز تقویت کننده‌ی حافظه و کاهش دهنده‌ی فشار خون است.

– چلغوز با چربی‌ها و فیبری که دارد موجب کاهش اشتها می‌شود در نتیجه کاهش وزن را به دنبال خواهد داشت.

– برای افرادی که سرد هستند و میلی به روابط جنسی ندارند، مصرف چلغوز توصیه می‌شود و موجب افزایش قوای جنسی در آن‌ها می‌شود.

– همچنین چلغوز موجب تقویت سیستم ایمنی بدن می‌شود.

 

درخت چلغوز

 

 

 

 

 

 

تخمه چلغوز

سوتیتر۱/ چلغوز بالاترین میزان تراکم اسید اولیک را در میان مغزها دارد. این اسید نوعی تک چربی اشباع شده است. به کبد کمک می کند تا تری گلیسیردید مضر را از بدن دفع کند

سوتیتر۲/ به دلیل داشتن منیزیم موجب از بین رفتن بی‌خوابی‌های شبانه می‌شود و درد عضله، خستگی مفرط و تنش را برطرف می‌کند