افزایش شانس سلامتی با گیاه خوش‌شانسی

افزایش شانس سلامتی با گیاه خوش‌شانسی

مریم طهرانچی؛ کارشناس ارشد گیاهان زینتی

 

گیاهی که امروز به بامبو یا بامبو خوش‌شانس معروف است در واقع اصلا از خانواده نی‌ها یا خیزران‌ها نیست و از تیره‌ی Dracaena  است با نام علمی Dracaena sanderiana  و به اسامی تجاری دیگری مانند دراسینای روبانی، بلژیکی همیشه سبز، یا گیاه روبانی و بالاخره بامبو خوش‌شانس شناخته می‌شود.

این گیاه بومی کامرون در مناطق استوایی غرب آفریقا و نواحی کوچکی از آسیای جنوب شرقی است. این گیاهان در بوته‌های به هم فشرده رشد می‌کنند و ارتفاعی بالاتر از ۱٫۵ متر می‌توانند داشته ‌باشند. معمولا برگ‌ها به درازای ۲۰ تا ۲۵ سانتی‌متر و عرض تا ۴ یا ۵ سانتی‌متری به رنگ سبز تیره یا ابلق به صورت سبز و سفید یا سبز و زرد دیده ‌می‌شوند. امروزه در جهان به عنوان گیاه تزئینی چینی معرفی و بازاریابی می‌شود ولی در واقع اینچنین نیست و این گیاه بومی اغلب نقاط آسیا نیست.

بامبوها از کجا می‌آیند؟

کشت و پرورش «لاکی بامبو» در داخل کشور بسیار پرهزینه است. این گیاه که معمولا از مالزی و تایلند وارد می‌شود و در شرایط طبیعی آب و هوایی کشور نمی‌روید.

بامبو به رغم قد بسيار بلندي که دارد به عنوان يک درخت در نظر گرفته نمي‌شود؛ در حقيقت اين گياه

دائمي چوبي شکل، متعلق به خانواده‌ی گياهان علفي است و بلندترين علف جهان محسوب مي‌شود. از زمان‌هاي قديم، قسمت‌هاي مختلف گياه بامبو براي درمان‌ بيماري‌هاي مختلف استفاده مي‌شده است؛ چرا که داراي خاصيت درماني متفاوتي بوده است.

خواص درمانی بامبو

*براي درمان اختلالات معده گفته مي‌شود که برگ‌هاي بامبو به کشيدگي طبيعي‌ ماهيچه‌هاي معده و پيشرفت و بهبود فعاليت معده کمک مي‌کند. از اين رو برگ‌هاي بامبو

براي درمان سوءهاضمه و ديگر مشکلات گوارشي سودمند است. علاوه بر

اين، خاصيت آنتي اسپاسموديک (ضد انقباض و تشنج) بامبو مي‌تواند به تسکين

اسپاسم‌ها و انقباضات روده و معده کمک کند و به موجب آن اسهال را نيزدرمان نمايد.

*براي درمان اختلالات مربوط به قاعدگي و خاصيت قاعدگي آوري مفید است.

*مي‌تواند به بهبود و تنظيم دوران عادت ماهيانه کمک کند. در نتيجه بامبو ممکن است به درمان دوره‌هاي نامنظم قاعدگي کمک کند.

* براي درمان اختلالات ريوي خاصيت آنتي اسپاسموديک برگ‌هاي بامبومي‌تواند به درمان انقباضات لوله‌ی تنفسي کمک کند. ازاين رو اين گياه براي بيماران مبتلا به آسم مفيد است.

*بامبو انقباضات مربوط به نايژه‌ها و همچنين تنگي تنفس را درمان مي‌کند.

* اين باور وجود دارد که خاصيت ميکروب‌کشي بامبو مي‌تواند به کشتن کرم‌ها و انگل‌هاي روده کمک کند. جوشانده‌ی برگ بامبو براي تخليه‌ی انگل‌ها و کرم‌ها مفيد است.

*براي درمان زخم‌ها بامبو مي‌تواند به تميز کردن والتيام بخشيدن زخم‌ها به وسيله‌ی تقويت سيستم گردش خون کمک کند. از اين رو براي درمان زخم‌ها مفيد است.

*بامبو دارای فواید بسیار زیادی است برای مثال یکی از این فواید برای پوست است واین گیاه بخاراتی از خود متصاعد می کند که برای اکثر بیماران اعصاب مخصوصا بیماران ام اس مفید است.

 

کشت و کار و نگهداری:

گونه‌های مختلفی از دراسناها در خانه‌ها نگهداری می‌شوند و بسیار مقاومت از خودشان نشان می‌دهند. امروزه بامبوها به دلیل کم توقع بودن و نیاز به نور نسبتا کم محبوبيت زيادي دارد. حلقوي بودن انتهاي ساقه‌ی آن نيز بر زيبايي اين گياه افزوده است.

این گیاهان به دلیل شرایط نگهداری نسبتا آسان و زیبایی نسبی بسیار پرطرفدار هستند. علاوه بر اینها از آنجا که در فرهنگ فنگ‌شویی معتقدند که این گیاه شانس به ارمغان می‌آورد بسیار مورد استقبال قرار گرفته‌ است.

نور: نور مورد نياز اين گياه نور غير مستقيم، يعني نوري است که از پرده توري عبور کرده و فيلتر شده باشد، نور مستقيم آفتاب  باعث سوختگی و زردی برگ‌ها می شود.

دما : بهترين درجه‌ی حرارت براي اين گياه دماي بين ۱۸ تا ۲۲ درجه‌ی سانتي‌گراد است.

خاک: این گیاه توانایی زندگی در خاک را دارد ولی رایج شده‌ است که در آب نگهداری می‌شود.

اگر مي‌خواهيد گياه را در خاک بکاريد، خاک مناسب بايد به نسبت مساوي از خاک برگ مرغوب يا پيت موس، خاک باغچه، دانه‌هاي ريز ليکا يا پرليت و مقداري پودر قارچ کش ترکيب شده باشد تا زهکشي به خوبي انجام شود و گياه از گزند قارچ گرفتگي نيز در امان بماند. گياه کاشته شده در درون خاک نيازي به کود ندارد به شرط آنکه خاک ترکيبات مناسب و مواد مغذي کافي داشته باشد.

آب: آبي را که براي آبياري اين گياه استفاده مي‌کنيد بايد به مدت ۲۴ ساعت در ظرفي در گوشه‌اي قرار دهيد تا کلر و فلورايد آن خارج شود. براي تهيه‌ی آن ظرفي را از آب پر کنيد و به مدت ۲۴ ساعت در گوشه‌اي قرار دهيد تا مواد مذکور از آن خارج شوند و دماي آب نيز با دماي اتاق يکسان شود. براي جلوگيري از بو گرفتن آب و گندزدايي مي توانيد يک تکه ذغال را شسته و در آن بيندازيد. توصيه مي‌شود براي رسيدن سريع و راحت آب و مواد غذايي به ساقه و برگ‌ها از گلدان هاي استوانه شکل(لوله اي) که گياه را مستقيم در داخل گلدان نگاه مي‌دارد استفاده کنيد.

در هنگام تعويض آب گلدان، ساقه‌ی گياه به خوبي شست وشو داده شود. اين کار بايد در محيطي سربسته که هوا در آن جريان ندارد، انجام شود. اگر گياه را در خاک کاشته‌ايد خاک بايد در فاصله‌ی دو آبياري مرطوب بماند. معمولا آب شور و آبي که کلسيم و منيزيم اضافي دارد، ممکن است در روند رشد اين گياه اختلالاتي به وجود بياورد. اين اختلالات به صورت بروز رنگ‌هاي زرد يا قهوه‌اي در لبه‌ی برگ‌ها نمايان مي‌شوند.

کود: تنها زماني به اين گياه کود بدهيد که برگ‌هاي گياه شروع به زرد شدن کرده باشد؛ زيرا کودهاي ترکيبي حاوي مقدار زيادي نمک و فسفر هستند که مي توانند منجر به سوختن برگ‌ها شود.

تکثیر:

در محیط طبیعی این گیاه بیشتر به صورت پاجوش تکثیر می‌شود ولی قلمه‌ی آن بسیار ساده است و کافی است طولی بیشتر از ۲۰ سانتی متر را با چاقو جدا کرد و در گلدان جدید گذاشت. در صورت محافظت از بیماری‌ها و فراهم کردن کیفیت محل لازم، قلمه‌ی جدید در حدود یک ماه ریشه تولید می‌کند و جوانه‌های جدید آن ظاهر می‌شوند.

نحوه‌ی قلمه زنی:

از زير بند گياه (برآمدگي روي ساقه) با وسيله‌اي تيز يک قلمه را به اندازه‌ی دلخواه (که حداقل سه بند يا گره روي قلمه باشد) ببريد. محل بريدگي را در ساقه اصلي با گرد زغال يا خاکستر سيگار بپوشانيد تا شيره‌ی گياه نتواند از آن خارج شود. بهترين فصل براي تکثير اين گياه بهار يا تابستان و دماي مناسب حدود ۲۰ درجه سانتيگراد است. چنانچه نکات فوق رعايت شوند قلمه‌هاي اين گياه در آب ريشه‌دار مي‌شوند.

 

روش‌های پیچ دادن:

اصولا از وقتی این گیاه به صورت فرم داده شده عرضه شد ارزش اقتصادی پیدا کرد. چند روش برای پیچ دادن به این گیاه وجود دارد که اغلب در محیط‌های گرم و مرطوب قابل اجرا هستند. زیرا در چنین محیطی گیاه با سرعت بیشتری رشد می‌کند و زمان لازم برای پیچ دادن کمتر است.

تئوری اول:

گیاه را در محیط تاریکی پرورش می‌دهند که نور پرشدت مصنوعی روی گیاه متمرکز می‌شود (مانند یک لامپ هالوژن) سپس این نور حرکت می‌کند و گیاه در تعقیب نور حرکت مارپیچی انجام می‌دهد و ساقه فرم Spiral یا مارپیچی پیدا می‌کند.

تئوری دوم:

گیاه را در قالب‌های شفافی پرورش می‌دهند که قابلیت باز شدن دارد وقتی گیاه در قالب پیچ داده شده رشد کرد و به شکل دلخواه رسید قالب را برمی‌دارند.

تئوری سوم:

گیاه را به طور مداوم با دست فرم می‌دهند.

تئوری چهارم:

منبع نور را فقط از یک جهت ثابت نگه می‌دارند و هر روز گیاه را در ظرفش می‌چرخانند، چون گیاه خاصیت نورجذبی دارند و به طرف نور چرخش می‌کند. این کار موجب پدیدار شدن حالت مارپیچی می‌شوند.

تئوری پنجم:

گیاه بامبو را به مدت طولانی حدود یک ماه خارج از آب ولی در شرایط رطوبتی ۹۰درصد نگهداری می‌کنند. گیاه نمی‌میرد ولی بدنش نرم و منعطف می‌شود در این زمان بامبوها را به قالبها می‌بندند و دوباره به آن آب می‌دهند. وقتی آوندها دوباره بازسازی شدند گیاه سفت و محکم شده و حالت قالب را به خود می‌گیرد.

بیماری‌ها:

قارچ‌ها:  اصولا محیط مرطوب و گرم بهترین محل برای رشد قارچ‌هاست؛ بنابراین گلدان بامبو می‌تواند به راحتی آلوده به قارچ‌های فسادآور بشوند که روی تنه و برگ‌های گیاه فعالیت بکنند و موجب فساد بامبوها بشوند. برای جلوگیری از شیوع قارچ‌ها سعی کنید ظرف بامبو را هنگام تعویض آب با مواد ضدعفونی کننده مانند وایتکس و… ضدعفونی کنید. نگذارید آب، سبزه ببندد یا کدر بشود.

قارچ‌های سیاه پودری روی برگ‌ها را با قارچکش‌ها می‌توان از بین برد.

در انتخاب و خرید بامبو دقت کنید تا گیاهی که می‌خرید سالم و عاری از قارچ‌ها باشد. علایمی مانند کپک زدگی روی ساقه، خوردگی‌های لزج مانند روی ساقه و سفیدک‌ها و سیاهک‌های روی برگ‌ها علائم قارچ‌ها هستند.

اگر بامبو دچار پوسیدگی ساقه شد چه باید کرد؟

در محل پوسیدگی ساقه که به رنگ زرد در می‌آید و لهیده مانند می‌شود، آوندها از بین می‌روند و گیاه دیگر نمی‌تواند آب را به قسمت‌های بالایی برساند در نتیجه خطر مرگ کل گیاه را تهدید می‌کند. بنابراین ساقه را باید بالاتر از محل پوسیدگی برید تا آوندهای سالم مشاهده شوند (سطح برش سفید و سالم دیده شود).