آزار دهنده‌های فسقلی

آزار دهنده‌های فسقلی

انگل به چه موجودی گفته می‌شود؟

هر جانداری که درون یا روی بدن موجود زنده‌ی دیگر زندگی و از آن تغذیه کند یا به نوعی سود ببرد، «انگل» نامیده می‌شود. انگل‌های برون‌زی مانند کک و شپش و انگل‌های درون‌زی مانند کرم‌های روده هستند.

کک چیست؟

کک (flea) حشره‌ای بدون بال، خونخوار و بسیار ریز است که طولی کمتر از چهار میلی‌متر دارد. کک‌ها حرکت‌های جهشی دارند و بیشتر از پستانداران و گاهی از پرندگان خون‌خواری و تغذیه می‌کنند، اما نکته‌ی مهم در مورد این حشرات علاوه بر خون‌خواری این است که تعدادی از آن‌ها می‌توانند ناقل برخی از کرم‌ها یا بیماری‌ها باشند. به طور کلی، کک‌ها حدود ۳۰۰۰ گونه دارند که از این تعداد ۱۲ گونه به انسان حمله می‌کنند. از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان کک جوندگان، کک انسان، کک گربه و کک سگ را نام برد.

کک جوندگان ناقل مهم بیماری طاعون و تیفوس است. کک‌های گربه ناقل کرم‌های نواری هستند که اغلب در آمریکا دیده شده‌اند و به ندرت با خود بیماری را منتقل می‌کنند. کک‌های سگ نیز اغلب در اروپا یافت می‌شوند. کک تونگا (کک شنی یا کک انسان) در بیشتر نقاط دنیا یافت می‌شود و با گزش انسان می‌تواند ایجاد عفونت کند.

کک‌ها جزو انگل‌هایی هستند که در تهران، در اغلب خانه‌هایی که حیوانات خانگی مانند سگ و گربه نگه می‌دارند، یافت می‌شوند. آن‌ها می‌توانند به لباس یا حیوان بچسبند و از آن طریق منتقل شوند. همچنین در حیاط‌ها، پرورشگاه‌های سگ و گربه، جنگل‌ها و پارک‌ها نیز وجود دارند، زیرا این مکان‌ها جایی است که کک‌ها می‌توانند میزبان‌های خود را پیدا کنند و تکثیر شوند.

چرخه‌ی زندگی

چرخه‌ی زندگی کک‌ها چهار مرحله‌ی تخم، لارو، شفیره و بالغ دارد. کک ماده‌، روزانه می‌تواند حدود ۵۰ تخم بگذارد که تخم‌مرغی شکل و سفید هستند. تخم‌ها روی بدن میزبان گذاشته می‌شوند، اما از آنجا روی زمین، فرش، خاک یا هر جای دیگری می‌افتند و در شرایطی که دمای هوا کمی بالا و نسبتا مرطوب باشد، می‌توانند دوام بیاورند. براساس تحقیقات آزمایشگاهی، از بین تخم‌های گذاشته شده توسط کک ماده تنها پنج درصد آن‌ها می‌توانند چرخه‌ی زندگی خود را کامل کنند و به کک بالغ تبدیل شوند.

پس از ۱۰ روز، از زمانی که تخم‌ها در شرایط مناسب قرار گرفته‌اند، لارو کرم مانندی که فاقد ضمائم حرکتی است از تخم خارج می‌شود و به زیر خاک یا در بین پرز‌های فرش یا شکاف‌ها نفوذ کرده و از مدفوع کک‌های بالغ تغذیه می‌کند، سپس با تنیدن پیله به دور خود، به شفیره تبدیل می‌شود.

چرخه‌ی زندگی کک‌ها معمولا سه تا چهار هفته طول می‌کشد. کک بالغ بین یک تا چهار میلی‌متر طول دارد و بیضی شکل است. پاهای کک نسبتا رشد مناسبی کرده و به این ترتیب برای جهیدن مناسب هستند. کک بالغ حدود ۱۰۰ روز عمر خواهد کرد و این مدت را روی میزبان سپری و از آن تغذیه می‌کند. کک‌ها ۴۸ ساعت بعد از اولین خون‌خواری، جفت‌گیری و تخم‌گذاری می‌کنند.

لازم به ذکر است کک‌ها به سرما حساس‌اند و در زمستان قادر به تحمل سرمای خارج از خانه نیستند و فقط می‌توانند در ساختمان‌هایی که هوای گرم و مرطوب و غذای کافی دارند، به سر برند.

تغذیه‌ی کک‌ها

کک بالغ با پرش روی بدن انسان یا حیوان، با دهان کوچکی که دارد شروع به تغذیه می‌کند. نیش این حشره به پوست صدمه زیادی وارد کرده و این گزیدگی همراه با التهاب، خارش و ورم شدید است. حتی ممکن است به دلیل خاراندن زیاد، محل گزش دچار عفونت شود. انسان‌ها و حیوانات معمولا نسبت به گزش کک حساسیت شدیدی دارند، در نتیجه این گزیدگی بسیار آزاردهنده خواهد بود.

راهکارهای پیشگیری کننده

در مبارزه با کک‌ها نیز مانند سایر مشکلات، پیشگیری بسیار کارآمدتر و راحت‌تر خواهد بود. برخی از راهکارهای پیشگیری کننده عبارتند از:

*اطمینان از سلامت و بهداشت حیوانات خانگی

*تمیز کردن و جارو زدن مرتب محل زندگی حیوانات خانگی

*بهتر است محل زندگی حیوان خانگی زیاد گرم و مرطوب نباشد. مشورت با یک دامپزشک مطمئنا بسیار مفید خواهد بود

روش‌های مبارزه‌ی غیرشیمیایی

*۱۰ قطره روغن اسطوخودوس و اسانس نعناع فلفلی را روی یک تکه مقوا، کارتن و یا چوب بریزید و در جایی که فکر می‌کنید کک‌ها در آن جا جمع می‌شوند، جاسازی کنید.

* ۱۰۰ گرم برگ، سرشاخه و گل گیاه خرزهره را در آب بجوشانید و با ۳۰ گرم کافور ترکیب و در محل حضور حشره اسپری کنید.

*حرارت دادن مثل اتو کشیدن با پارچه‌ی نخی روی فرش یا استفاده از دستگاه بخار که داخلش از محلول بالا پر شده نیز موثر است. بعد از آن جارو برقی کشیده شود.

*باید توجه داشت چون کک‌ها خیلی سریع می‌پرند، جارو برقی به تنهایی کارساز نخواهد بود. ابتدا باید آن محل کمی نمدار شده باشد.

*دود دادن با اسپند نیز مفید است.

گیاهان دارویی برای التیام محل گزیدگی

*برگ تازه‌ی ریحان را بکوبید، با روغن اسطوخودوس مخلوط کنید و آن را یک شب تا صبح با پارچه روی محل گزیدگی ببندید.

*محل گزیدگی را با سرکه‌ی انگور قرمز خیس کنید.

*برای جلوگیری از نیش زدن این حشره می‌توان در حمام به مدت ۱۵ دقیقه، حنای بی‌رنگ را که با آب سرد مخلوط شده روی بدن مالید تا بوی آن روی بدن بماند.