درمان سنتی عفونت میکروبی معده

درمان سنتی عفونت میکروبی معده

هلیکوباکترپیلوری، باکتری ناسازگار

هلیکوباکترپیلوری یک باکتری گرم منفی است که محل اصلی زندگی آن جدار معده است‌. این باکتری با مکانیسم‌های خاصی می‌تواند در محیط اسیدی معده زنده بماند که به وسیله‌ی همین مکانیسم‌ها به جدار معده آسیب می‌رساند‌. این باکتری هم از طریق طبیعی و هم از طریق سیستم ایمنی و تولید سیتوکین‌های خاص باعث ایجاد التهاب معده شود.

در کشور ما شیوع این عفونت حدود ۸۰ درصد در افراد بزرگسال است که ۱۰ تا ۱۵ درصد از این افراد د چار زخم معده و یک درصد دچار سرطان معد‌ه می‌شوند‌. هلیکوباکترپیلوری مهم‌ترین عامل التهاب مزمن بافت تولید‌کنند‌ه‌ی موکوس معد‌ه، زخم و سرطان معده و التهاب آتروفیک معده (التهاب مزمن با تخریب غشای موکوسی و غده‌های اسیدساز معده) است.

التهاب آتروفیک معده می‌تواند منجر به عدم ترشح اسید و فاکتور داخلی معده شود و از آنجا که عناصری مانند کلسیم و آهن در محیط اسیدی بهتر جذب می‌شوند، با کاهش ترشح اسید جذب این عناصر کاهش می‌یابد و فاکتور داخلی نیز عاملی است که برای جذب ویتامین B12 ضروری است. کمبود آهن و ویتامین B12 هر دو می‌توانند باعث کم‌خونی نهفته شوند.

حواس‌تان باشد اگر….

افرادی که سابقه‌ی فامیلی سرطان معده در خویشاوندان درجه اول خود دارند و افراد مبتلا به التهاب معده بیش از دیگران در معرض خطر هستند. برخی از علائم عفونت به هلیکوباکترپیلوری شامل؛ سو‌هاضمه، درد و سوزش سردل، نفخ همراه با درد، حالت تهوع، سیری زودرس همراه با نفخ، درد در ناحیه‌ی بالای شکم که یک ساعت یا بیشتر بعد از صرف غذا مشاهده می‌شود.

توصیه‌های غذایی

از آنجا که ابتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری براساس مدت و شدت عفونت می‌تواند طیفی از علائم مانند التهاب تا زخم معده را شامل شود؛ بنابراین، توصیه‌ها و پرهیزهای غذایی مشابه همه‌ی بیماران گوارشی است.

خوب جویدن غذا، وعده‌های کم و مکرر در طول روز، عدم مصرف وعده‌ی سنگین قبل از خواب می‌تواند در بهبود علائم این بیماران موثر باشد.

میوه و سبزیجات تازه و مواد غذایی حاوی سلنیوم مانند مغزها به‌خصوص بادام هندی، غذاهای دریایی، گوشت مرغ، گوسفند و جگر برای سلامت معده مفید هستند.

در گذشته افراد مبتلا به زخم یا التهاب معده از خوردن غذاهای اسیدی منع می‌شدند، اما در حال حاضر خوردن غذاهای اسیدی مانند مرکبات، گوجه‌فرنگی و… براساس تحمل فرد، بلامانع است.

نوشیدنی‌های دارای کافئین مانند چای و قهوه می‌توانند باعث تشدید درد در این افراد شوند.

مصرف پودر فلفل قرمز می‌تواند اثری دوگانه داشته باشد، به طوری که مصرف زیاد آن باعث تشدید علائم و وخیم‌تر شدن بیماری و مصرف مقدار کم آن باعث افزایش تولید موکوس و بهبود زخم معده می‌شود.

رژیم غذایی مناسب

مصرف بعضی غذاها می‌تواند از جدار معده در برابر هلیکوباکترپیلوری محافظت کند یا در کنار درمان دارویی به از بین رفتن این باکتری کمک کند:

– زردچوبه، عصاره‌ی زنجبیل و مواد غذاهای حاوی فنولیک مانند قره‌قاط می‌تواند در ریشه‌کنی این باکتری موثر باشد.

– مصرف برخی از انواع عسل برای درمان هلیکوباکترپیلوری بسیار موثر است.

– غذاهای حاوی سولفورفان مانند انواع کلم، یک باکتری‌کش قوی محسوب می‌شوند که می‌توانند در نابودی هلیکوباکترپیلوری موثر باشند.

– مصرف سویا نیز ممکن است باعث کاهش تولید واسطه‌های التهابی ناشی از هلیکوباکترپیلوری شود.

– پونه علاوه بر خاصیت آنتی‌اکسیدانی می‌تواند بر تخریب هلیکوباکترپیلوری موثر باشد.

– مصرف میوه و سبزی تازه به‌خصوص آن‌هایی که سرشار از ویتامین‌های C و E، انواع مغزها و دانه‌های روغنی، لیکوپن (سبزیجات و میوه‌هایی که رنگ قرمز دارند) هستند برای درمان مفیدند.

– مصرف پودر سیر می‌تواند در کنار تجویز آنتی‌بیوتیک، به کاهش عفونت و ریشه‌کنی این باکتری کمک کند.

درمان

عفونت هلیکوباکترپیلوری خود به خود قابل درمان نیست و عدم پیگیری و طولانی شدن عفونت عوارض جدی دارد تا جایی که منجر به آسیب معده و حتی سرطان می‌شود. مهم‌ترین روش درمانی در ایران، درمان دارویی به مدت دو هفته است. رعایت توصیه‌های غذایی، مصرف به موقع داروها و کامل کردن دوره‌ی درمان برای ریشه‌کنی این باکتری ضروری است.