بخور نخورهای لواشکی

بخور نخورهای لواشکی

لواشک یکی از خوشمزه‌ترین چاشنی‌هاست که بسیاری از افراد آن را فقط به عنوان تنقلات مصرف می‌کنند و از خواص مفید آن بی‌اطلاع هستند. خشك‌كردن مواد غذایی، ساده‌ترين و متداول‌ترين روش نگهداري آن‌هاست كه از قدیم انجام می‌شده و امروزه در كشورهاي مختلف به شكل‌هاي گوناگون از روش‌هاي سنتي تا الگوهاي صنعتي انجام مي‌شود. در دنیای امروز، لوشک‌ها طرفداران زیادی دارند. با خواص این ترش خوشمزه بیشتر آشنا شوید.

لواشک نوعی عصاره‌ی تغلیظ و خشک‌شده‌ی میوه‌هاست. معمولا برای تهیه‌ی لواشک از یک، دو یا چند نوع میوه‌ی مرغوب که عطر، طعم، رنگ و خواص تغذیه‌ای و درمانی آن‌ها ظاهر شده، ولی کمی ترش مزه‌اند، استفاده می‌شود. انواع آلوها، سیب، گلابی، زرشک، لیمو، زغال اخته و انار میوه‌هایی هستند که بر اثر ترکیب آن‌ها با هم رنگ و طعم لواشک ایجاد می‌شود. معمولا در لواشک‌های صنعتی علاوه بر میوه، از پکتین (ژلاتین گیاهی) برای ایجاد قوام، از اسیدهای آلی و نمک برای ایجاد طعم ترش و شور آن و افزایش ماندگاری و از شکر (گلوکز و ساکاروز) برای تعدیل طعم ترش و شیرین شدن و در برخی لواشک‌هایی که از میوه‌های خشک تهیه می‌شوند، از آب و دی اکسیدگوگرد استفاده می‌شود.

خواص لواشک

از آن‌جایی که لواشک از میوه‌های مختلف تهیه می‌شود باید خواص آن را براساس نوع میوه شناخت. همه‌ی لواشک‌ها حاوی فیبر، ملین و مسهل بوده و محرک حرکات روده‌اند. رنگدانه‌های آنتی‌اکسیدانی آن‌ها تا حدودی به دفع رادیکال‌های مضر و سمی بدن کمک می‌کند و حاوی مقدار کمی از ریزمغذی‌هاست.

خیلی از خواص میوه‌ها مانند فیبر و رنگدانه‌های آنتی‌اکسیدانی در لواشک هم وجود دارد و املاح میوه‌ای که به شکل لواشک یا آلوچه در می‌آید با جوشاندن، تغلیظ و خشک‌کردن، افزایش می‌یابد. از طرف دیگر، بسیاری از افراد نمی‌توانند هر روز با خودشان میوه به محل کارشان ببرند، اما می‌توانند کمی برگه‌های خشک آلو، هلو، زردآلو یا لواشک را داخل جیب‌شان بگذارند و در طول روز میل کنند.

بسیاری از میوه‌ها و سبزی‌ها منبع خوبی برای دریافت ویتامین C هستند که بخش زیادی از این ویتامین طی فرآیند خرد و خشک‌کردن میوه، تخریب می‌شود و از بین می‌رود. به عنوان مثال، در هر ۱۰۰ گرم سیب، ۶/۴ میلی گرم ویتامین C وجود دارد که این میزان وقتی سیب خشک به لواشک تبدیل می‌شود، به ۸/۳ میلی‌گرم می‌رسد. به طور کلی، ۱۰۰ گرم از میوه‌ی تازه، حاوی مقادیر بالایی از آب است که با جوشاندن و تبدیل‌کردن آن به لواشک، از میزان آن کاسته می‌شود. مقدار ویتامین C لواشک میوه‌ها از خود میوه‌ی تازه کمتر است.

لواشک ليمو

این لواشک خواص ضد عفوني‌کننده‌ی قوي دارد که براي دفع سنگ کليه، آلرژي و لاغري موثر است. همچنين به واسطه‌ی ترکيبات آنتي‌اکسيدان، خاصيت ضد سرطاني دارد.

لواشک انار

در کنترل اوره و کلسترول، دفع سموم و تعديل مايعات بدن نقش موثری دارد.

لواشک آلو

ضد باکتري و ويروس، ايجادکننده‌ی تحريکات در روده و موثر در تنظيم کار دستگاه گوارش است. اين لواشک براي افرادي که ناراحتي معده و کم‌خوني دارند مفيد است و براي سنين مختلف توصيه مي‌شود. یک عدد آلوی قرمز متوسط، حاوی ۱۱۳ میلی‌گرم پتاسیم است که فشار خون را کنترل می‌کند و خطر ابتلا به سکته‌ی‌ مغزی را کاهش می‌دهد.

لواشک زغال اخته

در کاهش خطر بروز عفونت‌هاي مجاري ادراري و رفع بي‌خوابي و کاهش میزان کلسترول خون موثر است.

مضرات لواشک

* بزرگ‌ترین ضرر آلوچه یا میوه‌هایی که به لواشک تبدیل می‌شوند، اسیدیته‌ی بالای آن‌هاست. بچه‌ها معمولا عادت دارند لواشک یا آلوچه را کنار دهان‌شان بگذارند و به آرامی بمکند و چون اسیدیته‌ی این خوراکی‌ها بالاست، این کار باعث فرسایش سطح مینای دندان در درازمدت می‌شود، به همین دلیل بعد از خوردن این خوراکی‌ها کمی آب بنوشید. همچنین برخی از افراد، مشکل افزایش ترشح اسید معده دارند که با مصرف زیاد خوراکی‌های ترش، این مشکل در آن‌ها شدت پیدا می‌کند.

* اگر چه میوه‌های خشک و حتی لواشک‌هایی که به شکل بهداشتی و سالم تهیه می‌شوند، می‌توانند یک میان وعده‌ی خوب برای همه افراد باشند، اما این خوراکی‌ها در مقایسه با میوه‌های تازه کالری بیشتری دارند. بر این اساس لواشک و آلوچه باعث لاغری نمی‌شوند. این خوراکی‌ها ترشح اسید معده را بیشتر می‌کنند و در نتیجه غذا بهتر هضم می‌شود، هر چقدر هضم غذا بهتر باشد، جذب آن توسط بدن هم بیشتر می‌شود.

* لواشك‌های صنعتی به دلیل نمك زیاد برای مبتلایان به فشار خون بالا، بیماران كلیوی و قلبی- عروقی محدودیت مصرف دارد و اصلا توصیه نمی‌شود.

قره‌قروت‌های خوشمزه

قره‌قروت فرآورده‌ای است که از محصولات لبنی مانند ماست و کشک به دست می‌آید. این خوراکی خواص حبوبات و تنقلات را دارد و سرشار از کلسیم و پروتئین است. در واقع میزان پروتئین و کلسیم آن به‌طور قابل توجهی نسبت به ماده‌ی اولیه مانند شیر، دوغ و ماست بیشتر است و هر قدر این محصولات بیشتر متراکم شوند، پروتئین و کلسیم‌شان بیشتر می‌شود. طعم ترشی آن نیز به دلیل تخمیر لاکتوز یا قند شیر است که تبدیل به اسیدلاکتیک می‌شود. علاوه‌بر این، ممکن است در تهیه‌ی قره‌قروت از مقدار زیادی نمک استفاده شود، بنابراین مصرف بیش از حد آن به دلیل مقدار زیاد نمک و طعم ترشی می‌تواند مشکل‌ساز باشد. مصرف متعادل قره‌قروت، ۱۰ تا ۲۰ گرم در روز مشکل خاصی ایجاد نمی‌کند. ترکیبات اسیدی قره‌قروت محرک ترشح اسید معده است و مانند هر خوراکی دیگری، مصرف بی‌رویه‌اش می‌تواند به دستگاه گوارش آسیب بزند، اما خیلی روی PH خون اثر نمی‌گذارد و منجر به برداشت املاح از استخوان‌ها نمی‌شود.

همچنین اگر دارای مقدار زیادی نمک باشد، مصرف زیاد آن می‌تواند به طور غیرمستقیم منجر به دفع کلسیم از بدن شود.

تمبر هندی بهتر از آلوچه

تمبر هندی میوه‌ای است که در ترکیب آن مقداری پروتئین، مواد اسیدی و ویتامین C وجود دارد. این خوراکی می‌تواند بخشی از نیاز روزانه‌ی ما را برآورده کند. البته با توجه به نوع فرآوری‌اش، می‌تواند در برخی افراد مشکلات گوارشی ایجاد کند، به همین دلیل افرادی که دچار مشکلات گوارشی یا سوءهاضمه هستند باید با احتیاط بیشتری آن را مصرف کنند.

لواشک و آلوچه نیز از آن‌جایی که میوه‌ی خشک شده هستند، می‌توانند اسیدیته‌ی معده را مقداری افزایش دهند. حتی ممکن است گاهی اوقات لازم باشد فرد از خوردن آن‌ها پرهیز کند. شایان ذکر است تمبر هندی در مقایسه با آلوچه، گزینه‌ی بهتری است و خواص بیشتر و مضرات کمتری دارد.

لواشك‌ها اگر به شکل بهداشتی و خانگی تهیه شوند، چون مانند لواشك‌های صنعتی نمك، شكر، اسید و مواد نگهدارنده ندارند، خواص تغذیه‌ای و درمانی‌شان بالاست و مصرف مرتب آن‌ها می‌تواند تا حدود زیادی برای سلامت مفید باشند. عاملی كه موجب شده تا كمتر به فواید لواشك‌های خانگی پرداخته شود، این است كه برای خشك‌كردن این نوع لواشك‌ها از فضای آزاد استفاده می‌شود. وجود حشرات موذی آلوده، گرد و غبار خاك، میكروب‌های هوازی، ذرات سرب معلق در هوای شهری و فضولات پرندگان از جمله عواملی هستند كه ما را نسبت به مصرف این نوع لواشک‌ها نگران می‌کند.

برخی لواشك‌ها در بازار تحت عناوین مختلف با پروانه بهداشت و تاریخ مصرف تقلبی عرضه می‌شوند. بر این اساس از خرید لواشك‌های نامعتبر خودداری و این محصول را در خانه تهیه كنید. یكی از راه‌های شناخت لواشك‌های تقلبی، عطر و طعم قوی و رنگ غیرطبیعی آن‌هاست. لواشك باید به رنگ طبیعی میوه و كمی تیره‌تر از آن باشد و بو و مزه‌ی طبیعی میوه را بدهد.

شرایط بسته‌بندی

* بسته‌بندی لواشک باید به گونه‌ای باشد که فرآورده را در برابر رطوبت، آفت‌ها و عوامل فساد حفظ کند.

* لوازمی که برای بسته‌بندی لواشک استفاده می‌شود باید سالم، نو، خشک و بدون بوی ناخوشایند باشد.

* تکه‌های بریده شده‌ی لواشک بايد متناسب با وزن آن‌ها در ظروف مناسب و مجاز در صنایع غذایی (مانند سلوفان، پلی اتیلن ویژه‌ی مواد خوراکی) بسته‌بندی شود.

* بهتر است هر ورقه‌ی لواشک در یک ظرف یا پلاستیک کوچک بسته‌بندی شود.