درمان یبوست با تغذیه‌ی مناسب

درمان یبوست با تغذیه‌ی مناسب

در سال‌های اخیر یکی از مشکلات بالینی که بسیاری از مردم به آن مبتلا شده‌اند، یبوست است. براساس آمار‌ها، بیش از ۳۰ درصد مردم از این مشکل رنج می‌برند و متاسفانه عده‌ی زیادی از افراد، این مشکل را به عنوان طبیعت فیزیولوژیک خود پذیرفته و به فکر درمان آن نیستند، اما طب سنتی معتقد است درمان یبوست یعنی درمان بسیاری از بیماری‌ها. اگر دچار این مشکل هستید، درمان سنتی آن را بدانید.

یبوست چیست؟

داشتن اجابت مزاج بدون احساس آزار و فشار یا بدون احساس دفع ناکامل به شرطی که مدفوع، قوام نرم و طبیعی داشته باشد و حداقل روزی یک‌بار انجام شود، حالت طبیعی دفع مواد از دستگاه گوارش است.

یبوست زمانی است که اجابت مزاج کمتر از یک‌بار در شبانه‌روز انجام شود و همراه با آزار و فشار بوده و احساس دفع ناقص باشد.

اگر توجه دقیقی به این تعریف داشته باشیم، متوجه می‌شویم تعداد زیادی از افراد در گروه مبتلایان به یبوست قرار می‌گیرند.

نگاه طب سنتی به یبوست

از دیدگاه طب سنتی، یبوست «ام‌الامراض» است، زیرا می‌تواند منشاء ایجاد بسیاری از بیماری‌های جسمی و خلقی باشد و بدین جهت است که تدابیر شش‌گانه‌ی حفظ سلامتی، در احتباس و دفع مواد از بدن، نکات مهم و کلیدی مطرح می‌کند.

دلایل یبوست

– بی‌تحرکی، کم‌تحرکی و ورزش نکردن

– خستگی مزمن

– دریافت کم و ناکافی آب

– دریافت کم و ناکافی فیبرهای گیاهی در برنامه‌ی غذایی

– حجم غالب انواع گوشت و پروتئین حیوانی در سفره‌ی غذایی

– مصرف نان سفید بدون سبوس

– مصرف بیش از حد لبنیات

– تغییر در برنامه‌ی غذایی معمولی به دلیل رژیم‌های چاقی، لاغری یا مسافرت

– استرس و افسردگی

– به تاخیر انداختن زمان دفع

– کم‌کاری غده‌ی تیروئید

– مصرف بعضی از داروها مثل مسکن‌ها به خصوص انواع داروهای حاوی مخدر و آنتی اسیدها

– مصرف بیش از حد داروهای مکمل مثل کلسیم و آهن

– بالا رفتن سن

– بارداری

– سرطان روده‌ی بزرگ

– کمبود ویتامین‌های گروه B

عوارض یبوست

– هموروئید (بواسیر)

– سختی و خونریزی هنگام اجابت‌ مزاج

– بی‌اشتهایی

– عصبی شدن و تحریک پذیر بودن

– تجمع اخلاط ناسالم در بدن و سوء‌مزاج

– تغییر رنگ پوست و ایجاد لکه‌های پوستی

پیشگیری از یبوست

– شناخت مزاج خود، مزاج غذاها و استفاده از مصلحات غذایی

– تحرک و فعالیت به خصوص پیاده‌روی و دوچرخه سواری در حد اعتدال

– رعایت ساعات منظم غذا خوردن

– اختصاص حداقل ۶۰ درصد از حجم ظرف غذا به مواد گیاهی

– استفاده از نان سبوس‌دار

– استفاده‌ی کافی از مایعات

نکته‌ی مهم: در هنگام احساس نیاز به دفع، هیچ‌گاه اجابت مزاج را به تاخیر نیندازید، این مورد بیشتر در خارج از خانه به بهانه‌ی تمیز نبودن سرویس بهداشتی و به خصوص در بین کودکان که مادران به آن‌ها توصیه می‌کنند از دستشویی مدارس استفاده نکنند، اتفاق می‌افتد که البته نقش مهم و مخفی در ابتلا به یبوست دارد.

غذاهای مضر

گوشت گاو و بز، بادمجان، عدس، گوشت‌های مانده و نمک سود، ماهی شور، میوه‌های ترش و قابض، قهوه، نسکافه، چای پر رنگ، ماکارونی و لازانیا، شیرینی‌جات مصنوعی، سبزیجات تند مثل تره، آب یخ، نوشابه‌های سیاه، فست‌فودها، غذاهای آماده و کنسروی، قارچ، سیب زمینی سرخ شده و پنیرهای کهنه.

غذاهای مفید

سوپ‌ها و آش‌های حاوی جو و سبوس گندم، جوانه‌ی گندم و ماش، سبزی خوردن، کاهو، اسفناج، زرده‌ی تخم‌مرغ نیم‌پز، زیتون، روغن زیتون و کنجد، آلو، زردآلو، گلابی، انگور رسیده، توت فرنگی و مویز

درمان دارویی

گام اصلی در درمان یبوست، اصلاح برنامه‌ی غذایی است، یعنی استفاده‌ی بیشتر از غذاهایی که لینت مزاج داده و پرهیز از غذاهایی که موجب خشکی مزاج و یبوست می‌شود.

– صبح ناشتا یک قاشق خاکشیر را در یک لیوان آب جوش ریخته و با کمی نبات شیرین، نیم ساعت قبل از صبحانه مصرف کنید.

– هر روز هویج رنده شده‌ی آب‌پز مصرف کنید.

– مربای زنجبیل به رفع یبوست کمک می‌کند.

– دوغ یا ماست با گل سرخ درمان خوبی برای این عارضه است.

– یک قاشق غذاخوری ترنجبین همراه با یک لیوان شیر را سه دقیقه جوشانده و شب قبل از خواب، میل کنید.

– انجیر یکی از گیاهان درمانگر یبوست است. برای رفع یبوست می‌توانید انجیر خشک شده را مدتی در آب بخیسانید و میل کنید.

– آنغوزه خیلی خوش عطر نیست، اما درمان بسیاری از بیماری‌هاست. از این گیاه قرص‌های ریزی به اندازه‌ی یک عدس تهیه شده که می‌توانید صبح، ظهر و شب میل کنید.

– مقداری از دانه‌های اسفرزه را شب‌ها بخیسانید و صبح ناشتا میل کنید.

– برای یبوست‌ کودکان و حتی شیرخواران، یک قاشق چای‌خوری دانه‌ی بارهنگ را در یک استکان آب جوشانده و با کمی شکر شیرین کنید. سپس صبح، ظهر و شب مقداری از آن را به کودک بدهید.

– ترنجبین را در آب جوش بریزید تا دانه‌های آن ذوب شود. آن را بخیسانید تا خاک موجود در آن رسوب کند، سپس صبح ناشتا میل کنید.

– پس از هر وعده‌ی غذایی یک یا دو قاشق غذاخوری روغن زیتون میل کنید.

– عناب را در آب بجوشانید، وقتی نرم شد. آن را فشار دهید تا هسته‌ها و تفاله‌های آن جدا شده و محتویات آن را صبح ناشتا میل کنید.

– مقداری از خیار شنبر یا مغز فلوس را در یک لیوان آب بجوشانید و صبح‌ها میل کنید.

– مقداری از تخم کتان را در یک لیوان آب جوش دم‌کرده، صبح، ظهر و شب یک استکان از آن بنوشید.

– چند عدد آلوی خشک را بپزید و شب‌ها قبل از خواب بدون هسته میل کنید.

– اسفناج پخته مفید است. توجه داشته باشید کسانی استعداد سنگ کلیه و کیسه صفرا دارند، در خوردن اسفناج احتیاط کنند.

– پیاز را بپزید و به آن کره اضافه کنید، سپس به عنوان ملین بخورید.

– آب کرفس را با آب هویج مخلوط کرده و شب‌ها یک فنجان میل کنید.

– عرق کاسنی را همراه عسل مخلوط کنید و روزی یک استکان، صبح ناشتا بنوشید.

– هر روز همراه با غذا سبزی شوید، جعفری، کاهو، گشنیز مصرف کنید.

– دو عدد مغز گردوی آسیاب شده را حدود پنج دقیقه در یک لیوان شیر جوشیده بریزید و همراه کمی نبات قبل از خواب میل کنید.

– بعد از هر وعده‌ی غذایی، یک فنجان دمنوش بابونه بنوشید.

– شکم و روده‌ی بزرگ را در جهت عقربه‌های ساعت ماساژ دهید.

– بادکش لغزان شکم نیز موثر است.

– روغن مالی شکم با روغن‌های گرم مثل بادام شیرین، زیتون و کرچک می‌تواند مفید باشد.

– استحمام مکرر با آب ولرم توصیه می‌شود.

– ماساژ کف پا (لبه‌ی داخلی) موثر است.

– صبحانه‌تان را کامل بخورید.

– شب‌ها غذای سبک میل کنید.

 

نکته مهم

در صورت عدم رفع یبوست با اصلاح برنامه‌ی غذایی و استفاده از گیاهان دارویی، برای استفاده از سایر داروها مثل سنا حتما با پزشک متخصص مشورت شود.